Bão tuyết “Elli” nhấn chìm nước Đức: Hệ thống hạ tầng căng mình ​

CHLB Đức – Thời tiết mùa đông khắc nghiệt đang biến nhiều bang của Đức thành “vùng thử lửa” cho hệ thống hạ tầng giao thông, giáo dục và dịch vụ công, khi bão tuyết “Elli” kéo theo tuyết rơi dày, băng giá và gió mạnh trên diện rộng. Nhiệt độ xuống tới khoảng -28 độ C tại bang Sachsen, đường sá trơn trượt, nhiều tuyến giao thông tê liệt, trường học đóng cửa và cảnh báo nước dâng được kích hoạt tại khu vực bờ biển Baltic, cho thấy mức độ nghiêm trọng không chỉ là một đợt rét mùa đông thông thường.​

Tê liệt cục bộ: từ đường cao tốc đến sân bay​

Tại sân bay Frankfurt, giới chức đã kêu gọi hành khách đến sớm ba tiếng so với giờ khởi hành trong hai ngày cuối tuần để đối phó nguy cơ chậm trễ và hủy chuyến do tuyết và băng giá. Tuyến tàu điện trên cao SkyTrain nối giữa hai nhà ga chính cũng đã phải tạm dừng vì đường ray quá trơn, biến việc trung chuyển ngay trong sân bay thành một thách thức.​

Trên mạng lưới đường sắt quốc gia, Deutsche Bahn cảnh báo tình trạng hủy và chậm tàu trên cả tuyến đường ngắn lẫn đường dài, đồng thời dỡ bỏ quy định “ràng buộc chuyến” để hành khách có thể linh hoạt sử dụng vé vào thời điểm khác hoặc theo lộ trình thay thế. Ở miền Bắc, nhiều tuyến tàu của các hãng khu vực như Metronom, Enno, Erixx bị hủy trong khung giờ cao điểm sáng, trong khi các tuyến ICE trên những trục chính như Berlin–Wolfsburg, Hannover–Würzburg hay Köln–Rhein/Main phải giảm tốc độ để hạn chế hư hỏng kỹ thuật do điều kiện thời tiết cực đoan.​

Mạng lưới đường cao tốc, vốn là xương sống vận tải của Đức, cũng ghi nhận hàng loạt vụ tai nạn nghiêm trọng do trơn trượt. Trên tuyến A2 gần Hannover, một xe tải chở rau bị lật lên dải phân cách trung tâm khiến một người thiệt mạng và tài xế bị thương nặng, buộc nhà chức trách phong tỏa hoàn toàn chiều đi Hannover và hạn chế lưu thông chiều ngược lại trong nhiều giờ. Tại bang Bayern và Niedersachsen, các vụ xe con mất lái đâm vào cây hoặc lật nhào trên đường phủ tuyết đã khiến nhiều người thương vong, cho thấy chỉ một sai lầm nhỏ về tốc độ cũng có thể trả giá bằng mạng sống trong điều kiện băng giá.​

Ở Hamburg và vùng phụ cận, cây cầu Köhlbrand – tuyến huyết mạch cho giao thông hàng hóa – bị đóng cửa vì mặt cầu trơn trượt, trong khi hệ thống tàu S-Bahn và xe buýt nội đô phải cắt ngắn lộ trình, hủy bớt chuyến hoặc bỏ qua nhiều điểm dừng do đường sá không đảm bảo an toàn. Ngay cả dịch vụ thu gom rác thải ở thành phố cảng này cũng bị hạn chế trên một số tuyến đường nhỏ, buộc đơn vị vận hành phải hẹn gom bù vào các kỳ sau khi điều kiện cho phép.​

Trường học đóng cửa: ưu tiên an toàn hơn “giữ nhịp” năm học​

Các bang miền Bắc và miền Trung Đức đang đứng trước làn sóng tạm dừng học trực tiếp ở quy mô chưa từng có kể từ những đợt bão tuyết lớn gần đây. Toàn bang Niedersachsen thông báo đóng cửa trường học cho ngày thứ Sáu, chuyển sang dạy trực tuyến hoặc cho nghỉ hẳn tùy điều kiện từng địa phương, trong khi Bremen quyết định chuyển toàn bộ sang hình thức dạy từ xa vì lo ngại học sinh và giáo viên gặp nguy hiểm trên đường tới trường.​

Hamburg cũng tuyên bố đóng cửa trường học trong ngày trời tuyết lớn, yêu cầu các trường khẩn trương phát tài liệu, chuẩn bị bài giảng trực tuyến và tổ chức hình thức trông giữ khẩn cấp cho học sinh nhỏ tuổi không thể ở nhà một mình. Tại Berlin và Brandenburg, giới chức không áp dụng đóng cửa hoàn toàn mà tạm dừng nghĩa vụ có mặt bắt buộc, trao quyền quyết định cho phụ huynh tùy theo tình hình di chuyển và điều kiện khu vực sinh sống.​

Ở Schleswig-Holstein và nhiều huyện thuộc Niedersachsen, danh sách trường tạm dừng dạy trực tiếp kéo dài qua hàng loạt quận, cho thấy quyết định mang tính hệ thống chứ không còn là phản ứng lẻ tẻ. Dù điều này làm gián đoạn kế hoạch năm học, các bang chấp nhận “hy sinh” một phần chương trình để đổi lấy an toàn trên đường cho hàng trăm nghìn học sinh trong bối cảnh dự báo tuyết dày và băng giá chưa có dấu hiệu giảm nhanh.​

Cảnh báo sóng dâng trên Biển Baltic và rủi ro trên mặt nước​

Không chỉ trên bộ, bão “Elli” còn gây áp lực lên vùng ven biển khi cơ quan Liên bang về Hàng hải và Thủy văn ban hành cảnh báo nước dâng cho vịnh Lübeck và Kiel. Mực nước dự kiến có thể cao hơn mức bình thường khoảng một mét đến hơn một mét một chút tại một số khu vực, buộc chính quyền địa phương và người dân phải chuẩn bị cho khả năng ngập cục bộ tại những điểm trũng hoặc hạ tầng ven bờ yếu.​

Tại bờ biển Bắc Hải của bang Niedersachsen, nhiều tuyến tàu phà nối đất liền với các đảo du lịch như Langeoog, Wangerooge, Spiekeroog và Juist tạm dừng hoàn toàn trong ngày bão tuyết. Điều này không chỉ làm gián đoạn du lịch mà còn ảnh hưởng đến vận chuyển hàng hóa thiết yếu, cho thấy mức độ mong manh của các tuyến giao thông phụ thuộc mạnh vào thời tiết.​

Trong đất liền, trên các hồ và sông đóng băng, Hiệp hội Cứu hộ Nhân mạng Đức đã phải lên tiếng cảnh báo người dân không đi lại trên các mặt nước đã đóng băng dù nhiệt độ lâu ngày luôn ở mức âm sâu. Lớp băng không đồng đều độ dày, cộng với dòng chảy ngầm, khiến việc sụt băng có thể xảy ra bất ngờ và trực tiếp đe dọa tính mạng, đặc biệt với trẻ em vốn khó tự đánh giá mức độ nguy hiểm.​

Hệ thống y tế và xã hội chịu áp lực​

Các bệnh viện, đặc biệt là khoa cấp cứu chấn thương, đang là một trong những tuyến đầu chịu tác động rõ rệt của đợt thời tiết khắc nghiệt. Tại bệnh viện tai nạn lớn ở Berlin, lượng bệnh nhân nhập viện do ngã trượt trên băng với gãy xương, chấn thương đầu, chấn thương sọ não tăng mạnh nhiều ngày liền, khiến thời gian chờ đợi kéo dài và đội ngũ y tế luôn trong tình trạng quá tải.​

Trên đường phố, những người vô gia cư là nhóm dễ tổn thương nhất khi nhiệt độ xuống rất thấp trong nhiều đêm liên tiếp. Hội Chữ thập đỏ Đức cùng các tổ chức thiện nguyện đã triển khai xe buýt sưởi ấm lưu động, cung cấp đồ uống nóng, chăn ấm và hỗ trợ y tế cơ bản, đồng thời kêu gọi người dân chủ động thông báo khi thấy người lang thang ngủ ngoài trời trong điều kiện giá lạnh nguy hiểm.​

Những vụ tai nạn giao thông chết người liên tiếp được ghi nhận – từ người đi bộ bị xe rải muối đâm trúng tại Baden-Württemberg đến tài xế thiệt mạng trên đường trơn trượt tại Niedersachsen và Bayern – cho thấy mỗi khâu trong chuỗi xử lý mùa đông đều tiềm ẩn rủi ro. Ngay cả các phương tiện chuyên dụng như xe rải muối, vốn được coi là “lá chắn” đầu tiên chống trơn trượt, cũng có thể trở thành nguồn nguy hiểm nếu tầm nhìn kém hoặc người đi bộ không lường trước được đường đi của xe.​

Chính quyền kêu gọi bình tĩnh nhưng không chủ quan​

Bộ trưởng Giao thông Liên bang Patrick Schnieder thừa nhận “có điều gì đó lớn đang ập đến” và kêu gọi người dân hạn chế mọi chuyến đi không thật sự cần thiết trong những ngày tuyết rơi dày và băng giá. Ông nhấn mạnh không nên hoảng loạn, song khẳng định các cảnh báo phải được coi là nghiêm túc, bởi trong một số khu vực, rủi ro đã đạt mức “rất nguy hiểm” nếu di chuyển mà không chuẩn bị kỹ.​

Theo ông, hơn 6.000 nhân viên đường bộ và khoảng 14.000 nhân viên ngành đường sắt đang làm việc liên tục để dọn tuyết, xử lý băng, đảm bảo hoạt động tối thiểu cho đường sá, nhà ga, bến tàu. Song ngay cả với lực lượng lớn như vậy, việc duy trì hoạt động bình thường của hạ tầng trong bão tuyết vẫn là điều bất khả thi, buộc chính quyền phải chấp nhận những biện pháp “giảm nhịp” như đóng cửa trường, cắt giảm tàu xe, hủy sự kiện.​

Trong bối cảnh nhiều khu vực chưa kịp hồi phục từ các đợt mưa bão, lũ lụt hay sóng nhiệt những năm gần đây, đợt bão tuyết này là lời nhắc nhở rằng biến đổi khí hậu không chỉ thể hiện qua nóng lên mà còn qua các cực đoan mùa đông khó lường. Sự phối hợp giữa cơ quan khí tượng, ngành giao thông, y tế, giáo dục và các tổ chức xã hội trở thành yếu tố quyết định để giảm thiểu thiệt hại nhân mạng và kinh tế trong những ngày nước Đức bị bao phủ bởi gió lạnh, tuyết dày và băng giá.