Trung tâm R&D Pháp tại Việt Nam: Bước đi chiến lược trên bản đồ công nghệ số

Việt Nam – Chiều 8/1 tại Hà Nội, Tập đoàn công nghệ Dassault Systèmes (Pháp) chính thức khai trương trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) cùng trung tâm về bản sao số (digital twin) và trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam, với sự tham dự của Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng. Đây là một trong những dự án công nghệ có hàm lượng chất xám cao đầu tiên của một tập đoàn châu Âu được triển khai đồng thời ở cả mảng R&D lẫn hạ tầng dữ liệu ảo tại Việt Nam.​

Việt Nam trong chiến lược tái định vị chuỗi giá trị công nghệ
Việc Dassault Systèmes chọn Việt Nam làm nơi đặt hai trung tâm cho thấy các tập đoàn công nghệ lớn không còn coi Việt Nam chỉ là điểm đến gia công phần mềm, mà đang chuyển sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao như nghiên cứu lõi, mô phỏng và quản lý vòng đời sản phẩm. Theo đánh giá của lãnh đạo Chính phủ tại lễ khai trương, đây là bước đi gắn với tầm nhìn dài hạn, mở ra dư địa mới cho hợp tác khoa học – công nghệ, đào tạo nhân lực và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam với Pháp và Liên minh châu Âu (EU).​

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư công nghệ giữa các nền kinh tế châu Á ngày càng gay gắt, sự hiện diện của một tập đoàn hàng đầu về thiết kế 3D, mô phỏng và môi trường ảo như Dassault Systèmes được xem là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang dần được xếp vào nhóm các điểm đến có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Nếu các trung tâm vận hành hiệu quả, Việt Nam không chỉ là nơi cung ứng nhân lực mà còn là điểm phát sinh tri thức, dữ liệu và giải pháp công nghệ xuất khẩu.​

Từ “phòng thí nghiệm” đến “cứ điểm” công nghệ khu vực
Theo định hướng được Phó Thủ tướng nêu tại sự kiện, các trung tâm của Dassault Systèmes không chỉ phục vụ hoạt động R&D nội bộ, mà còn phải trở thành nơi đào tạo, ươm tạo đội ngũ kỹ sư, chuyên gia công nghệ chất lượng cao cho thị trường lao động Việt Nam. Mục tiêu tới năm 2030 đạt khoảng 1.000 kỹ sư làm việc tại trung tâm R&D được kỳ vọng sẽ tạo một “khối nhân lực nòng cốt” có khả năng dẫn dắt nhiều dự án công nghệ phức tạp cho cả thị trường trong nước lẫn quốc tế.​

Song song với đào tạo, Chính phủ kỳ vọng các trung tâm này trở thành điểm kết nối doanh nghiệp trong mạng lưới đối tác của Dassault Systèmes với môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt trong 11 nhóm ngành công nghệ chiến lược đang được khuyến khích thu hút. Nếu hình thành được mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh sử dụng chung nền tảng mô phỏng, bản sao số và AI, Việt Nam có cơ hội trở thành một “cứ điểm” công nghệ của tập đoàn tại Đông Nam Á và rộng hơn là châu Á.​

Bản sao số và AI: hạ tầng mới cho kinh tế số Việt Nam
Điểm đáng chú ý trong dự án lần này là cùng với trung tâm R&D, Dassault Systèmes mở trung tâm xuất sắc về bản sao số và AI – hai trụ cột công nghệ đang định hình lại cách doanh nghiệp thiết kế, vận hành và quản trị sản xuất. Bản sao số cho phép xây dựng mô hình ảo của nhà máy, dây chuyền hay sản phẩm, giúp doanh nghiệp mô phỏng kịch bản, giảm chi phí thử nghiệm và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.​​

Vai trò “cầu nối” của ngoại giao kinh tế và NIC
Tại lễ khai trương, Phó Thủ tướng ghi nhận vai trò của Đại sứ quán Pháp và Phái đoàn EU tại Việt Nam trong việc kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu, tổ chức đổi mới sáng tạo của châu Âu với đối tác Việt Nam. Những kênh ngoại giao kinh tế này được xem là nền tảng để hình thành các mô hình hợp tác kiểu mẫu về khoa học – công nghệ, phù hợp với quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Pháp và thúc đẩy nội dung hợp tác kinh tế số với EU.​

Cùng với đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) được giao vai trò phối hợp chặt chẽ với Dassault Systèmes trong đào tạo nguồn nhân lực, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và xây dựng các trung tâm ươm tạo, phòng thí nghiệm dùng chung. Nếu NIC khai thác tốt sự hiện diện của một tập đoàn công nghệ lớn, không gian thử nghiệm (sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới dựa trên bản sao số và AI tại Việt Nam có thể được mở rộng, từ đó thu hút thêm nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ tham gia.​​

Cơ hội định hình chuẩn mực mới cho hợp tác R&D
Sự kiện Dassault Systèmes mở hai trung tâm tại Hà Nội diễn ra trong bối cảnh Việt Nam chủ trương khuyến khích mạnh mẽ các dự án R&D nước ngoài, các trung tâm ươm tạo và phòng thí nghiệm dùng chung. Nếu dự án được triển khai đúng như kỳ vọng, đây có thể trở thành hình mẫu cho mô hình hợp tác mới, trong đó các tập đoàn công nghệ không chỉ mang vốn và công nghệ vào Việt Nam, mà còn cùng tham gia thiết kế hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bản địa.​

​