Năm mới lặng lẽ trên chiến hào Donetsk

Ukraina – Trên nhiều quảng trường châu Âu, pháo hoa mở ra một năm mới trong âm nhạc và ánh sáng, nhưng ở miền đông Ukraine, khoảnh khắc bước sang 2026 chỉ được đánh dấu bằng tiếng động cơ UAV và màn hình giám sát chớp nháy trong hầm chỉ huy. Tại một căn cứ ở vùng Donetsk, sĩ quan có biệt danh Sam không rời mắt khỏi tường màn hình, nơi các máy bay không người lái liên tục gửi về hình ảnh mục tiêu Nga trên tuyến đầu, như thể lịch thời gian chỉ đơn giản được lật sang một ngày giao tranh khác.​

Đoạn giao thừa không pháo hoa
Đối với đơn vị của Sam, đêm 31/12 không có nghi thức đếm ngược, không lời chúc ồn ào, chỉ là một ca trực kéo dài 12 tiếng bị ngắt quãng bởi những cuộc gọi, tọa độ và mệnh lệnh. Khi đồng hồ chỉ 0h, cũng là thời điểm các kíp UAV của Ukraine cố gắng phát hiện và chặn lại những mũi tiến công của Nga, thay cho việc nâng ly chúc mừng năm mới như hàng triệu gia đình ở hậu phương. Trong căn hầm chỉ huy, chiếc bàn vốn chất đầy vũ khí và thiết bị được dọn tạm để bày vài đĩa cá, phô mai, chút đồ ăn truyền thống, cùng chai champagne không cồn, như một cách nhắc nhở rằng thời gian vẫn đang trôi, dù nhịp sống bị chiến tranh làm méo mó.​

Mục tiêu duy nhất: sống sót
Ở hậu phương, người ta nói nhiều về kế hoạch, mục tiêu, chỉ tiêu cho một năm mới, nhưng trên chiến tuyến Donetsk, không mấy ai dám nghĩ xa hơn việc bước qua từng ngày mà vẫn còn nguyên vẹn. Một binh sĩ trong đơn vị của Sam, sau bốn lần đón năm mới trong quân phục, chỉ gói gọn kỳ vọng 2026 trong hai chữ “sống sót”, bởi mọi kế hoạch dài hơi đều có thể bị một trận pháo kích hay đợt tấn công bất ngờ xóa sạch. Cảm giác bấp bênh này khiến nhiều người lính thừa nhận khó mà vạch ra một tương lai cá nhân, khi toàn bộ năng lượng phải dồn vào việc trụ vững trên vài ki-lô-mét chiến hào còn lại mà Kiev đang cố giữ.​

Chiến trường quyết định trước bàn đàm phán
Trong bài phát biểu giao thừa, Tổng thống Volodymyr Zelensky nhắc tới việc Ukraine “còn cách thỏa thuận hòa bình với Nga khoảng 10%”, phản ánh hy vọng vào một khuôn khổ đàm phán được Kyiv và Washington xây dựng với 20 điểm. Tuy nhiên, ở vùng tiền tuyến, thực tế mà binh lính Ukraine chứng kiến là từng cụm làng, từng tuyến phòng ngự bị thử thách, khi Nga tăng nhịp tiến công từ mùa hè 2025 và dần giành các lợi thế chiến thuật. Tâm lý hoài nghi đối với khả năng kết thúc xung đột trong năm 2026 phổ biến trong chiến hào, nơi mỗi bước lùi trên bản đồ có thể khiến vị thế của Kyiv trên bàn đàm phán mỏng đi thêm một chút.​

Donetsk – nút thắt sinh tử
Tỉnh Donetsk, nơi quân Nga áp sát thành phố Pokrovsk, trở thành mặt trận sinh tử khi đây là một trong những khu vực được Moskva tuyên bố sáp nhập và coi là mục tiêu ưu tiên. Để giữ những đô thị còn lại, Ukraine buộc phải điều thêm lực lượng, vô hình trung tạo ra các khe hở ở những nơi khác như Zaporizhzhia hay Dnipro, mở ra cơ hội cho các mũi tấn công vòng. Từ góc nhìn của những người lính trực tiếp phòng thủ, việc Nga “nói chỉ cần Donetsk” nhưng thực tế vẫn lấn sâu ở các tỉnh lân cận cho thấy cuộc chiến lãnh thổ này khó dừng lại ở một đường ranh đơn giản trên bản đồ.​

Áp lực thời gian và “yếu tố Trump”
Trên chiến tuyến, cái tên Donald Trump xuất hiện không phải trong những tranh luận chính trị mà trong những câu nói mang màu sắc nôn nóng: nếu ông có thể chấm dứt chiến sự, “hãy làm nhanh lên”. Tổng thống Mỹ ban đầu đặt ra hạn chót để Kyiv cân nhắc đề xuất hòa bình, song sau cuộc gặp trực tiếp với ông Zelensky tại Florida, các mốc thời gian này không còn được nhắc lại, khiến tương lai chiến sự phụ thuộc nhiều hơn vào diễn biến trên đất Ukraine. Cả Moskva lẫn Kyiv đều tìm cách tác động tới quan điểm của Nhà Trắng, nhưng ở tuyến đầu, điều duy nhất binh sĩ cảm nhận là mỗi ngày trôi qua không có đột phá ngoại giao nào đồng nghĩa thêm một ngày đối mặt với đạn pháo và UAV.​

Chiến tranh tiêu hao và giới hạn con người
Tướng Kyrylo Budanov, lãnh đạo tình báo quân đội Ukraine, cảnh báo mục tiêu của Nga trong năm 2026 là chiếm toàn bộ Donetsk, Zaporizhzhia và tiến sâu hơn vào Dnipro, nghĩa là cường độ chiến sự khó thể giảm. Với một đội quân đã trải qua gần năm năm giao tranh, trạng thái mệt mỏi kéo dài trở thành thách thức không kém áp lực vũ khí, khi các đơn vị phải duy trì khả năng chiến đấu trong điều kiện thiếu ngủ, xa gia đình và liên tục chứng kiến thương vong. Bữa ăn giao thừa giản dị mà chỉ huy tiểu đoàn Serhii Filimonov dành cho cấp dưới vì thế vừa là chút an ủi tinh thần, vừa là nỗ lực níu giữ cảm giác bình thường trong một thực tại mà tiếng nổ đã thay chỗ cho tiếng pháo hoa.​

Năm mới như phép thử chịu đựng
Đối với người dân ở Kyiv hay các thành phố cách xa chiến tuyến, năm mới có thể là dịp để tin vào thay đổi, nhưng ở những hầm hào Donetsk, phần lớn binh sĩ đều chuẩn bị tâm thế cho hai năm giao tranh nữa, như một kịch bản ít bi quan nhất. Trong bối cảnh đó, mỗi đêm trực trước màn hình UAV, mỗi ca gác giữa trời đông, là một mảnh nhỏ của phép thử về sức chịu đựng của xã hội Ukraine, về khả năng duy trì ý chí khi các giải pháp ngoại giao vẫn chỉ xuất hiện trên giấy. Và khi thế giới bước sang 2026 bằng những lễ hội rực rỡ, miền đông Ukraine mở năm mới bằng một sự thật lạnh lùng: ngày đầu tiên của năm không khác mấy ngày thứ 1.406 của cuộc chiến.​