Mỹ cân nhắc thay gần 30 đại sứ

Hoa Kỳ – Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xúc tiến kế hoạch triệu hồi gần 30 đại sứ là các nhà ngoại giao chuyên nghiệp, nhằm tái cơ cấu mạnh bộ máy nhân sự ở nước ngoài và thúc đẩy chương trình nghị sự “Nước Mỹ trên hết”. Theo các quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, đây là động thái điều chỉnh nhân sự lớn nhất kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, tập trung vào những vị trí do chính quyền tiền nhiệm bổ nhiệm nhưng không còn được coi là phù hợp với ưu tiên chính sách mới.​

Nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết lãnh đạo phái bộ ngoại giao tại ít nhất 29 quốc gia đã nhận được thông báo nhiệm kỳ của họ sẽ kết thúc vào tháng 1/2026. Tất cả những người này đều được bổ nhiệm dưới thời cựu tổng thống Joe Biden, song đã vượt qua đợt rà soát sơ bộ trong những tháng đầu nhiệm kỳ hai của ông Trump trước khi bị đưa vào diện điều chuyển lần này.​

Các nhà ngoại giao bị triệu hồi không bị cho thôi việc mà được quyền trở về Washington để nhận các nhiệm vụ mới nếu có nguyện vọng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến trong nội bộ ngành ngoại giao lo ngại việc thay đổi đồng loạt ở cấp đại sứ sẽ làm gián đoạn mối quan hệ đã được xây dựng với chính quyền sở tại, đối tác địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.​

Châu Phi là khu vực chịu tác động mạnh nhất, với đại sứ tại 13 quốc gia bị triệu hồi, gồm Burundi, Cameroon, Cape Verde, Gabon, Bờ Biển Ngà, Madagascar, Mauritius, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Somalia và Uganda. Tiếp theo là châu Á – Thái Bình Dương, nơi các đại sứ tại Việt Nam, Fiji, Lào, Quần đảo Marshall, Papua New Guinea và Philippines nằm trong danh sách bị thay thế, phản ánh trọng tâm chiến lược của Washington tại khu vực này.​

Một số nước châu Âu cùng các quốc gia Trung Đông, Nam Á, Trung Á và Tây Bán cầu cũng được cho là sẽ chứng kiến thay đổi nhân sự ở vị trí đại sứ trong đợt điều chỉnh này. Dù danh sách chi tiết chưa được công bố, giới quan sát nhận định các nước có vai trò quan trọng trong cạnh tranh chiến lược, an ninh năng lượng hoặc hợp tác quốc phòng nhiều khả năng sẽ được Washington ưu tiên bố trí những gương mặt thân cận hơn với đường lối của ông Trump.​

Chủ tịch Hiệp hội Ngành Ngoại giao Mỹ John Dinkelman đánh giá việc triệu hồi số lượng lớn đại sứ chuyên nghiệp cùng lúc là diễn biến bất thường, phá vỡ thông lệ lâu nay khi các nhà ngoại giao sự nghiệp thường phục vụ trọn nhiệm kỳ bất kể thay đổi trong Nhà Trắng. Ông cảnh báo việc can thiệp sâu vào đội ngũ chuyên môn có thể làm suy giảm vị thế ngoại giao của Mỹ, đồng thời làm xói mòn niềm tin vào khả năng thực thi chính sách ổn định, dài hạn của bộ máy ngoại giao nước này.​

Theo giới phân tích, quyết định thay thế gần 30 đại sứ phù hợp với cách tiếp cận mang đậm dấu ấn cá nhân của ông Trump, nhấn mạnh lòng trung thành chính trị và cam kết với khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết”. Tuy vậy, điều này cũng đặt ra bài toán cân bằng giữa yêu cầu kiểm soát chính sách từ Nhà Trắng với nhu cầu duy trì tính chuyên nghiệp và liên tục của ngành ngoại giao, vốn được xem là yếu tố then chốt trong việc bảo vệ lợi ích của Mỹ tại những khu vực nhạy cảm trên thế giới.