Liên minh Google – Apple trên thị trường di động

Hoa Kỳ – Thông tin Apple và Google bắt tay hợp tác sâu trong trí tuệ nhân tạo không chỉ là một thỏa thuận kỹ thuật, mà là dấu hiệu cho thấy cán cân quyền lực mới trong ngành công nghệ đang hình thành. Việc hai đối thủ lớn nhất trên thị trường smartphone chấp nhận đặt nền tảng AI của mình lên cùng một quỹ đạo, báo hiệu cuộc chơi sắp được tái định nghĩa: từ cạnh tranh hệ điều hành sang cạnh tranh hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo.​

Thay đổi trọng tâm chiến lược của Apple

Trong nhiều năm, Apple theo đuổi triết lý “tự làm mọi thứ quan trọng”, đặc biệt với các công nghệ cốt lõi như chip, hệ điều hành hay bảo mật. Việc hãng quyết định sử dụng mô hình Gemini của Google cho Siri và các tính năng Apple Intelligence cho thấy họ chấp nhận từ bỏ một phần sự “tự chủ tuyệt đối” để đổi lấy tốc độ và chất lượng AI.​

Thỏa thuận này phản ánh thực tế: trong cuộc đua AI sinh tạo, Apple đang đi sau các đối thủ về tốc độ triển khai sản phẩm. Khi người dùng đã quen với khả năng trả lời linh hoạt của chatbot, trợ lý ảo Siri với phong cách trả lời khuôn mẫu, hạn chế ngữ cảnh không còn đủ sức thuyết phục. Hợp tác với Google trở thành cách nhanh nhất để Apple lấp khoảng trống, thay vì mất thêm vài năm tự xây hệ thống từ nền tảng.​

“Bước xác nhận” cho tham vọng của Google

Với Google, việc các mô hình Gemini trở thành nền tảng cho Apple Foundation Models gần như là một sự xác tín công khai từ một đối thủ lớn – rằng công nghệ AI của họ đang ở nhóm dẫn đầu thị trường. Trong bối cảnh Google chịu áp lực phải chứng minh Gemini đủ sức cạnh tranh với những tên tuổi như OpenAI hay các startup AI mới nổi, việc hiện diện ngay trên thiết bị của hàng trăm triệu người dùng Apple là bước nhảy về tầm ảnh hưởng lẫn uy tín.​

Phản ứng của thị trường vốn đã phần nào thể hiện điều đó khi giá trị vốn hóa của Alphabet lần đầu vượt mốc 4.000 tỷ USD sau khi thông tin hợp tác được công bố. Đây là minh chứng rõ ràng rằng giới đầu tư tin vào viễn cảnh Google không chỉ bán dịch vụ tìm kiếm, quảng cáo hay cloud, mà còn trở thành “hạ tầng AI” cho các ông lớn khác.​

Cấu trúc quyền lực mới trong hệ sinh thái smartphone

Trong nhiều năm, cuộc cạnh tranh Apple – Google xoay quanh iOS và Android, ứng dụng và kho ứng dụng, dịch vụ và nội dung. Giờ đây, khi Apple chấp nhận để mô hình Gemini đi sâu vào tầng lõi của Siri và Apple Intelligence, ranh giới giữa “hệ điều hành của Apple” và “nền tảng AI của Google” trở nên mờ đi.​

Điều đó đặt ra một cấu trúc quyền lực mới:

• Apple vẫn nắm trải nghiệm người dùng, phần cứng và giao diện.​
• Google cung cấp lớp “bộ não” làm nền cho nhiều tương tác thông minh trong tương lai.​

Trong thế giới số, ai kiểm soát lớp “bộ não” AI sẽ ảnh hưởng mạnh đến cách dịch vụ được thiết kế, dữ liệu được xử lý và giá trị được phân phối. Nếu mô hình của Google trở thành tiêu chuẩn mặc định trên cả Android lẫn một phần hệ sinh thái Apple, vị thế trung tâm của hãng trong chuỗi giá trị AI sẽ càng khó bị thay thế.​

Rủi ro phụ thuộc và câu hỏi về dữ liệu

Từ góc độ Apple, hợp tác với Google là bước đi thực dụng, nhưng không phải không có rủi ro. Khi nhiều tính năng thông minh trong hệ sinh thái phụ thuộc vào mô hình Gemini, bất kỳ thay đổi nào trong chính sách, giá cả hay lộ trình phát triển của Google đều có thể tác động đến chiến lược của Apple.​

Một câu hỏi khác là dữ liệu:

• Apple lâu nay xây dựng hình ảnh “bảo vệ quyền riêng tư”, hạn chế thu thập và xử lý dữ liệu người dùng trên nền tảng đám mây.​
• Google lại dựa rất nhiều vào dữ liệu lớn để tối ưu hóa AI.​

Để duy trì niềm tin của người dùng, Apple buộc phải thiết kế cơ chế xử lý dữ liệu rõ ràng, minh bạch và tách bạch, tránh cảm giác rằng thông tin cá nhân trên iPhone đang âm thầm trở thành nguyên liệu cho hệ thống quảng cáo hay các mục đích khác. Nếu không làm tốt, chính hình ảnh “an toàn, riêng tư” mà hãng dày công xây dựng có thể bị bào mòn.​

Ý nghĩa với cuộc đua AI toàn cầu

Thỏa thuận Apple – Google diễn ra trong bối cảnh thế giới AI bước vào giai đoạn tập trung hóa: một số ít tập đoàn sở hữu đủ hạ tầng, dữ liệu và vốn để phát triển mô hình nền tảng, trong khi phần lớn còn lại chọn phương án tích hợp. Khi một ông lớn như Apple cũng chuyển sang dùng mô hình bên ngoài, xu hướng “ít nền tảng, nhiều người dùng” càng rõ nét.​

Đối với các công ty công nghệ khác, đặc biệt là những doanh nghiệp đang phát triển trợ lý ảo, nền tảng số hay thiết bị thông minh, thông điệp khá rõ ràng: hoặc tự xây mô hình với chi phí khổng lồ, chấp nhận đi sau, hoặc trở thành khách hàng của các “nhà cung cấp não bộ” như Google, OpenAI hay một vài tập đoàn khác. Thị trường AI vì thế có nguy cơ tập trung quyền lực vào tay rất ít chủ thể.​

Cơ hội và thách thức với người dùng

Ở phía người dùng, lợi ích dễ thấy nhất là trải nghiệm: Siri được cải tiến với khả năng hiểu ngữ cảnh tốt hơn, hội thoại tự nhiên hơn, xử lý ngôn ngữ linh hoạt hơn, đồng thời các tính năng Apple Intelligence có thể trở nên hữu ích và “thông minh thật sự” thay vì chỉ là khẩu hiệu marketing. Việc một hệ sinh thái quen thuộc như iPhone, iPad hay Mac được nâng cấp AI mạnh mẽ sẽ tác động trực tiếp đến cách làm việc, học tập và giải trí của hàng trăm triệu người.​

Tuy nhiên, đi kèm đó là lo ngại về quyền kiểm soát:

• Người dùng sẽ khó biết chính xác dữ liệu của mình đang được xử lý ở đâu, bởi ai, trên mô hình nào.​
• Khi hai “ông lớn” cùng tham gia vào chuỗi xử lý, trách nhiệm giải trình khi xảy ra sự cố (rò rỉ dữ liệu, nội dung sai lệch, thiên vị thuật toán…) cũng trở nên phức tạp hơn.​

Đây không chỉ là bài toán kỹ thuật, mà còn là bài toán pháp lý và đạo đức mà cả Apple lẫn Google buộc phải đối mặt trong những năm tới.​

Tín hiệu cho giai đoạn mới của ngành công nghệ

Việc hai đối thủ lâu năm trên thị trường smartphone thiết lập quan hệ đối tác AI nhiều năm cho thấy ranh giới giữa “đối thủ” và “đối tác” đang mờ dần trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Khi chi phí và độ phức tạp của AI ngày càng tăng, ngay cả những tập đoàn giàu tài nguyên nhất cũng khó có thể đi một mình trên mọi mặt trận.​

Thỏa thuận Apple – Google vì vậy không chỉ đơn thuần là chuyện nâng cấp trợ lý ảo hay bổ sung một vài tính năng thông minh mới, mà là dấu mốc của một trật tự hợp tác – cạnh tranh kiểu mới: cùng chia sẻ nền tảng, cùng tranh giành người dùng, và cùng định hình cách AI can thiệp vào từng chiếc điện thoại trong túi mỗi người. Trong bức tranh đó, quyền lợi của người dùng sẽ phụ thuộc rất nhiều vào cách các nhà quản lý, nhà làm luật và chính bản thân các tập đoàn công nghệ thiết lập “làn ranh đỏ” cho cuộc đua AI đang ngày càng nóng lên.