Lao mình xuống băng giá ở bờ Fühlinger See

Nordrhein-Westfalen – Chiều đầu năm ở bờ Fühlinger See, cái lạnh khoảng bốn độ C không đủ sức ngăn hàng trăm người Đức xếp hàng trên bãi cát ẩm và chuẩn bị cho cú lao mình đầu tiên của năm mới. Không phải là cuộc đua thành tích, cũng không phải trò chơi liều lĩnh nhất thời, mà là một nghi thức cộng đồng: dùng chính thân nhiệt của mình để sưởi ấm những người không có nổi một mái nhà giữa mùa đông Köln.​

Từ nhiều năm nay, Neujahrsschwimmen – màn bơi đầu năm trong làn nước lạnh cắt da – đã trở thành một dạng “thỏa thuận không lời” giữa người tham gia và thành phố: người có điều kiện sẵn sàng chịu rét trong vài phút, đổi lại những đêm bớt khắc nghiệt cho người vô gia cư nhờ chiếc Kältebus – xe buýt hỗ trợ người lang thang khi nhiệt độ xuống thấp. Điểm khác biệt của năm nay nằm ở quy mô và ý thức: khoảng 500 người cùng nhau xuống nước, biến một hành động mang tính biểu tượng thành nguồn đóng góp tài chính đáng kể cho hoạt động cứu trợ mùa đông của Köln.​

Trên bờ, không khí giống một trại huấn luyện đặc biệt hơn là một cuộc vui bột phát. Những bài khởi động, kéo giãn cơ, tiếng hô nhịp “Hu Ha, Hu Ha” vang lên đều đặn không chỉ để giữ ấm, mà còn để tạo cảm giác đồng đội cho những người lần đầu thử sức. Giữa đám đông ấy là những gương mặt còn lạ lẫm với nghi lễ đầu năm này, như cặp đôi trẻ lần đầu đăng ký, lúng túng trong bộ đồ bơi mỏng manh nhưng lại tỏ ra bình tĩnh khi bước xuống nước.​

Người đứng phía sau sự kiện là bác sĩ y khoa Christoph Geiger, một người tin rằng thử thách cơ thể một cách có kiểm soát là cách để học lại mối quan hệ với sức khỏe của chính mình. Thay vì khuyến khích sự bốc đồng, ông hướng dẫn từng bước: hít sâu, thở đều, không lao nhanh mà từ tốn bước xuống, để cú sốc lạnh không trở thành nguy hiểm. Nhịp độ đó khiến cả biển người không ào ạt nhảy xuống như phim hành động, mà giống một đoàn người lặng lẽ chấp nhận đối mặt với cái lạnh trong trật tự.​

Khoảnh khắc quan trọng nhất của Neujahrsschwimmen không nằm ở tiếng hò reo lúc chạm nước, mà ở sự im lặng căng thẳng trong 1–2 phút mọi người bám trụ giữa mặt hồ lạnh buốt. Không ai thật sự thể hiện mình là người hùng, đa số chỉ cố gắng duy trì hơi thở, lắng nghe cơ thể và giữ bình tĩnh. Vài người rời nước sớm, nhưng phần lớn trụ được đến hết khoảng thời gian khuyến nghị; một số còn nán thêm, bước lên bờ với đôi môi tím lại nhưng ánh mắt sáng, khẳng định rằng “giờ thấy ấm hẳn lên”.​

Về mặt y học, tắm lạnh cực độ là chủ đề gây tranh luận, nhưng ở Fühlinger See, yếu tố sức khỏe chỉ là một nửa câu chuyện. Phần còn lại là ý nghĩa xã hội: khoản lệ phí nhỏ mỗi người tham gia đóng góp lại thành nguồn tài chính cho Kältebus – chiếc xe buýt chạy khắp Köln trong những đêm rét để phát đồ ấm, thức ăn nóng và hỗ trợ y tế cho người vô gia cư. Khi một cộng đồng sẵn sàng biến một thử thách “hợp mốt” thành nguồn lực cụ thể, sự kiện mùa đông không chỉ là bức ảnh đẹp trên mạng xã hội mà trở thành mắt xích trong chuỗi an sinh đô thị.​

Neujahrsschwimmen ở Köln cũng phản chiếu một cách ứng xử đặc trưng của nhiều đô thị châu Âu với mùa đông và bất bình đẳng: không chờ đợi các chiến lược vĩ mô, người dân tổ chức những hoạt động vừa mang tính biểu tượng, vừa tạo nguồn lực thực tế cho các dịch vụ tuyến đầu như Kältebus. Ở đó, sự dũng cảm không chỉ là dám ngâm mình trong làn nước bốn độ C, mà còn là chấp nhận nhìn thẳng vào mặt tối của thành phố – những con người ngủ ngoài trời cách bờ hồ không xa – và quyết định không quay đi.​

Khi chiều muộn buông xuống Fühlinger See, bờ cát đầy dấu chân, còn mặt nước đã yên trở lại. Ấn tượng đọng lại không phải tiếng la hét hay những khung hình ngoạn mục, mà là cảm giác một cộng đồng đã tìm được ngôn ngữ riêng cho lòng trắc ẩn: dùng cái rét của vài phút để mua thêm đôi giờ ấm áp cho những người không có lựa chọn nào khác ngoài gió lạnh và vỉa hè. Ở Köln, mùa đông vì thế bớt khắc nghiệt, không phải vì nhiệt độ tăng lên, mà vì khoảng cách giữa những người “dám lạnh” và những người “bị lạnh” đã được rút ngắn thêm một chút.​