Khủng hoảng giá bơ và làn sóng biểu tình của nông dân Đức​

CHLB Đức – Nông dân trên khắp nước Đức đang đồng loạt xuống đường phản đối việc các chuỗi siêu thị giảm mạnh giá bơ, coi đây là giọt nước tràn ly trong cuộc khủng hoảng giá nông sản kéo dài. Giá một thỏi bơ 250 gram mang nhãn hàng riêng tại các siêu thị giảm giá như Lidl chỉ còn 0,99 euro sau đợt điều chỉnh mới nhất, khiến nhiều nông dân lo ngại họ sẽ thua lỗ nặng trong những tháng tới.​

Tại bang Saxony, khoảng 20 máy kéo đã chặn trung tâm phân phối của Lidl ở Radeburg từ sáng sớm, làm gián đoạn hoạt động logistics của chuỗi siêu thị này. Người phát ngôn hiệp hội “Land schafft Verbindung” tại Saxony cáo buộc các nhà bán lẻ như Lidl và Aldi đang tham gia một “cuộc chiến giá cả” trên lưng người nông dân, khi liên tục hạ giá sản phẩm sữa để thu hút khách hàng. Theo ông, “giá bơ chỉ là phần nổi của tảng băng chìm”, bởi khi giá bơ giảm, hàng loạt sản phẩm sữa khác cũng lập tức bị kéo xuống theo.​

Không chỉ chặn đường, một số hành động phản đối mang tính biểu tượng cũng xuất hiện. Tại Dresden, một đống phân chuồng đã bị đổ ngay trước cửa một siêu thị trong đêm, kèm theo biển hiệu và áp phích lên án việc giảm giá sữa, hiện đang được cảnh sát điều tra như một hình thức biểu tình phản đối. Ở bang Lower Saxony, 37 máy kéo tập trung trước kho trung tâm của Lidl tại Cloppenburg, chặn dòng xe vận tải trong một khoảng thời gian và buộc đại diện siêu thị phải ra đối thoại với nông dân.​

Làn sóng biểu tình lan rộng tới nhiều bang khác như Baden-Württemberg và Schleswig-Holstein, nơi hàng chục đến hàng trăm máy kéo bao vây trụ sở hoặc kho trung tâm của các siêu thị giảm giá. Tại Bad Wimpfen, cảnh sát ước tính khoảng 140 máy kéo tham gia, trong khi phía nông dân cho rằng con số lên tới 250, cho thấy mức độ huy động lớn và sự bất mãn tích tụ trong giới sản xuất nông nghiệp. Ở Wasbek thuộc Schleswig-Holstein, khoảng 20 nông dân tiếp tục căng băng rôn và đưa máy kéo đến trước kho hàng của một chuỗi siêu thị để phản đối “bán phá giá bơ”.​

Đằng sau cuộc khủng hoảng giá bơ là bối cảnh dư thừa sữa tươi trên thị trường thế giới từ tháng 9, với sản lượng tăng và hàm lượng chất béo cao hơn so với năm trước. Theo các hiệp hội nông dân, giá sữa nguyên liệu đang giảm mạnh, đẩy biên lợi nhuận của người chăn nuôi bò sữa xuống mức nguy hiểm và đe dọa khả năng duy trì sản xuất trong nửa năm tới. Nhiều nông dân cảnh báo rằng nếu xu hướng này tiếp diễn, không chỉ bơ mà toàn bộ ngành sữa sẽ chịu cú sốc lớn, dẫn tới phá sản hàng loạt trang trại quy mô vừa và nhỏ.​

Về phía mình, Lidl tuyên bố hiểu “nỗi lo của nông dân” nhưng khẳng định việc giảm giá bơ là phản ứng cần thiết trước tình trạng dư cung và giá hàng hóa nông sản giảm trên thị trường quốc tế. Do lượng sữa dư thừa được một phần đưa đi xuất khẩu, giá thu mua càng chịu sức ép từ giá thế giới, vốn thấp hơn rõ rệt so với năm trước. Đại diện Lidl lập luận rằng nguyên nhân chính của tình trạng căng thẳng nằm ở cung vượt cầu trên thị trường sữa, chứ không phải do các chuỗi bán lẻ đơn phương ép giá, song điều này khó làm dịu sự phẫn nộ đang bùng lên trên các cánh đồng và đường phố nước Đức.