Giấy Phép Xây Dựng Mập Mờ, Cư Dân Munich Đứng Ngồi Không Yên

Bayern – Tại khu Solln ở Munich, một dự án xây dựng mới trên khu đất số 11 đường Rugendasstraße đang khiến cư dân quanh vùng bất an. Khu đất rộng khoảng 1.600 mét vuông, nằm ở góc giao với đường Schieggstraße, vốn là nơi có một ngôi nhà một tầng xây từ những năm 1930, kèm bể bơi và nhiều cây cổ thụ. Nhà đầu tư dự định xây hai tòa nhà với tổng cộng 16 căn hộ và một gara ngầm, kế hoạch đã từng bị tòa án bác giấy phép xây dựng vào tháng 5 năm 2023, nhưng trước đó sáu cây cổ thụ đã bị đốn hạ, hiện chỉ còn bảy cây lớn mà người dân quyết tâm bảo vệ.​

Cư dân khu vực nhiều lần phản đối vì lo ngại nguy cơ xây dựng dày đặc, phá vỡ cảnh quan và mất mảng xanh còn sót lại. Họ cho rằng dự án quá tham về mật độ, không phù hợp với cấu trúc khu dân cư hiện hữu và sẽ làm thay đổi hoàn toàn không gian sống yên tĩnh lâu nay. Những người sống quanh Rugendasstraße nhấn mạnh, sau khi sáu cây cổ thụ bị chặt, họ càng ý thức rõ hơn tầm quan trọng của số cây còn lại và coi đây là “giới hạn cuối cùng” phải bảo vệ.​

Cuối tháng 10 năm nay, cơ quan xây dựng địa phương lại tiếp nhận một hồ sơ xin cấp phép xây dựng mới cho khu đất này. Theo cơ quan quy hoạch, bản đề xuất mới hầu như không có thay đổi đáng kể so với hồ sơ cũ từng bị bác bỏ, nhưng vẫn đang trong quá trình xem xét. Thời điểm nộp đơn ngay trước mùa Vọng và dịp Giáng sinh khiến nhiều người hàng xóm nghi ngờ nhà đầu tư đang “chọn giờ đẹp” để lách qua giai đoạn mà dư luận và chính quyền dễ lơi lỏng sự chú ý.​

Nỗi lo lớn nhất của cư dân là quy định về “phê duyệt mặc định” trong luật xây dựng nhà ở tại bang Bayern. Theo giải thích của phòng quy hoạch, từ tháng 5 năm 2021, nếu chủ đầu tư nộp đơn xin phép xây dựng nhà ở, chính quyền có ba tháng để xử lý; nếu quá thời hạn mà không bị từ chối, dự án mặc nhiên được coi là đã được chấp thuận. Quy định này được đưa ra nhằm đẩy nhanh thủ tục cho các dự án nhà ở, nhưng với người dân Solln, nó trở thành nguồn cơn lo lắng: họ sợ rằng chỉ cần chính quyền chậm phản ứng, công trình gây tranh cãi sẽ “được duyệt trong im lặng”.​

Cơ quan quy hoạch cho biết quy định này về lý thuyết áp dụng cho khoảng một nửa số hồ sơ xây dựng tại Munich, chủ yếu là nhà ở và cả một số công trình như cột phát sóng di động. Tuy vậy, theo đại diện phòng quy hoạch, trên thực tế các hồ sơ thường được phê duyệt hoặc bác bỏ trước khi hết hạn, nên việc “tự động được coi là chấp thuận” chỉ xảy ra trong những trường hợp hiếm gặp. Dù vậy, những đảm bảo này chưa đủ xua tan nghi ngại trong dân, nhất là tại một khu vực từng chứng kiến cây cổ thụ bị chặt dù giấy phép sau đó bị hủy.​

Trên thực địa, cư dân ghi nhận nhà thầu đã bắt đầu dọn dẹp đồ đạc cũ trong ngôi nhà hiện hữu trên khu đất, tạo ấn tượng rằng việc thi công có thể khởi động bất cứ lúc nào. Một số người cho rằng đây là dấu hiệu nhà đầu tư rất tự tin vào kết quả hồ sơ, hoặc tin rằng mình sẽ hưởng lợi từ cơ chế phê duyệt mặc định nếu chính quyền không kịp ra quyết định. Hình ảnh những xe chở đồ, hoạt động dọn dẹp nhộn nhịp giữa bối cảnh pháp lý còn bỏ ngỏ càng làm tăng cảm giác bất an của hàng xóm.​

Trước làn sóng lo ngại, phòng quy hoạch khẳng định người nộp đơn đã chính thức từ bỏ quyền được hưởng cơ chế phê duyệt ngầm này. Điều đó đồng nghĩa thời hạn ba tháng theo quy định không còn ràng buộc trong trường hợp cụ thể của Rugendasstraße 11, và cơ quan xây dựng có thể xem xét hồ sơ mà không chịu áp lực “mặc nhiên thông qua” khi hết hạn. Với người dân, thông tin này là một sự trấn an bước đầu, nhưng họ vẫn yêu cầu quá trình thẩm định phải thật minh bạch và cân nhắc đến lợi ích cộng đồng, đặc biệt là việc bảo tồn bảy cây lớn còn lại trên khu đất.​

Vụ việc ở Solln phản ánh rõ mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữa nhu cầu phát triển nhà ở và mong muốn giữ gìn không gian xanh tại các đô thị lớn như Munich. Trong khi thành phố tìm cách đẩy nhanh các dự án xây dựng để đáp ứng áp lực nhà ở, cư dân lại sợ rằng những khoảng vườn, hàng cây quý giá sẽ lần lượt biến mất dưới sức ép bất động sản. Tranh cãi quanh khu đất Rugendasstraße 11 vì thế trở thành phép thử cho khả năng dung hòa giữa phát triển và bảo tồn – một bài toán không dễ giải đối với chính quyền thành phố và nhà đầu tư.