Giá đồng lập đỉnh mới và tín hiệu cho kinh tế toàn cầu​

World – Đà tăng mạnh của giá đồng trên Sàn giao dịch kim loại London (LME) với việc vượt mốc 12.000 USD/tấn vào cuối tháng 12/2025 đang trở thành tâm điểm chú ý của giới tài chính quốc tế. Mức tăng lũy kế hơn 35% từ đầu năm đưa đồng tiến tới chu kỳ tăng trưởng thường niên mạnh nhất trong vòng 15 năm, tương đương giai đoạn phục hồi sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2009.​

Trong thế giới hàng hóa, đồng được xem là “Doctor Copper” bởi khả năng phản ánh khá nhạy bén sức khỏe của nền kinh tế thực. Khác với vàng mang nặng yếu tố trú ẩn hay bạc ở vị thế lưỡng tính vừa đầu tư vừa công nghiệp, giá đồng gắn chặt với các hoạt động sản xuất, xây dựng, năng lượng và hạ tầng trên quy mô toàn cầu. Nhu cầu tăng bền bỉ từ các ngành này là nền tảng quan trọng đẩy giá đi lên thay vì chỉ đến từ tâm lý đầu cơ ngắn hạn.​

Lực đẩy lớn phía sau chu kỳ tăng giá hiện tại là kỳ vọng phục hồi và mở rộng đầu tư vào hạ tầng, năng lượng sạch và công nghiệp chế biến ở nhiều nền kinh tế chủ chốt. Việc triển khai ồ ạt các dự án lưới điện thông minh, xe điện, năng lượng tái tạo và đô thị hóa nhanh tại các nước đang phát triển khiến nhu cầu đồng cho dây cáp, motor, trạm biến áp và thiết bị công nghiệp tăng vọt. Trong khi đó, nguồn cung đồng mới lại chưa bắt kịp khi nhiều mỏ lớn đối mặt với chi phí khai thác cao, yêu cầu môi trường khắt khe và tiến độ mở rộng chậm hơn dự kiến.​

Khoảng cách giữa cung và cầu ngày càng rõ nét khiến thị trường đồng liên tục trong trạng thái căng thẳng, tồn kho tại các sàn giao dịch lớn giảm xuống vùng thấp. Điều này tạo môi trường thuận lợi để các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính tăng vị thế mua, qua đó khuếch đại đà tăng giá. Tuy nhiên, diễn biến hiện tại không chỉ phản ánh dòng tiền tài chính mà còn cho thấy niềm tin ngày càng cải thiện vào triển vọng tăng trưởng của kinh tế toàn cầu sau thời kỳ thắt chặt tiền tệ và lạm phát cao.​

Đồng tăng giá mạnh mang tới nhiều hệ quả trái chiều đối với từng nhóm ngành và quốc gia. Các tập đoàn khai khoáng, luyện kim và những nền kinh tế xuất khẩu đồng được hưởng lợi rõ rệt nhờ doanh thu và ngân sách cải thiện, qua đó có dư địa tăng chi cho đầu tư công và an sinh xã hội. Ngược lại, các doanh nghiệp sản xuất điện, điện tử, xây dựng và chế tạo máy phải đối mặt với áp lực chi phí đầu vào cao hơn, buộc phải tối ưu thiết kế, tiết giảm tiêu hao vật liệu hoặc chuyển một phần chi phí sang người tiêu dùng.​

Với các nền kinh tế nhập khẩu ròng kim loại, cú sốc giá đồng có thể đẩy giá thành sản phẩm và dịch vụ tăng theo, làm phức tạp thêm bài toán kiểm soát lạm phát. Nếu ngân hàng trung ương duy trì lãi suất ở mức cao để kiềm chế lạm phát chi phí đẩy, tốc độ phục hồi tăng trưởng có nguy cơ chậm lại, đặc biệt tại những thị trường mới nổi có dư địa chính sách hạn chế. Ngược lại, nếu lạm phát được giữ trong tầm kiểm soát, đà tăng của đồng sẽ được nhìn nhận tích cực như tín hiệu cho thấy hoạt động công nghiệp và thương mại đang sôi động trở lại.​

Trong trung và dài hạn, xu hướng chuyển dịch sang nền kinh tế xanh và số hóa tiếp tục là trụ cột nâng đỡ nhu cầu đồng. Hệ sinh thái xe điện, hạ tầng sạc, năng lượng gió – mặt trời, trung tâm dữ liệu và mạng lưới truyền tải hiện đại đều là những “cỗ máy tiêu thụ” đồng khổng lồ. Bất kỳ chiến lược tăng tốc chuyển đổi năng lượng hay nâng cấp hạ tầng số nào được các chính phủ lớn triển khai đều có khả năng củng cố vị thế của đồng như một trong những kim loại công nghiệp mang tính chiến lược nhất.​

Tuy nhiên, mức giá kỷ lục hiện nay cũng làm gia tăng rủi ro điều chỉnh khi thị trường đối mặt với các cú sốc bất ngờ như suy giảm tăng trưởng, căng thẳng địa chính trị hoặc chính sách tiền tệ đảo chiều. Nếu nhu cầu thực suy yếu trong khi hoạt động đầu cơ vẫn duy trì ở mức cao, giá đồng có thể trải qua những nhịp giảm sâu tương đối nhanh. Bởi vậy, việc theo dõi sát sao các chỉ báo kinh tế chủ chốt, kế hoạch đầu tư công và chính sách năng lượng của các nền kinh tế lớn là yếu tố then chốt để đánh giá tính bền vững của chu kỳ tăng giá hiện tại.​

Trong bức tranh đó, diễn biến giá đồng vượt đỉnh lịch sử không chỉ đơn thuần là câu chuyện về một loại hàng hóa công nghiệp. Nó phản ánh kỳ vọng của thị trường vào một giai đoạn mở rộng mới của tăng trưởng toàn cầu, với tâm điểm là nhu cầu năng lượng sạch, hạ tầng hiện đại và sản xuất công nghiệp giá trị cao. Liệu đà tăng này sẽ mở ra một chu kỳ tăng trưởng dài hạn hay chỉ là đỉnh sóng ngắn hạn sẽ phụ thuộc rất lớn vào khả năng kinh tế thế giới duy trì được xung lực phục hồi trong những năm tới.