Thủ tướng trẻ nhất lịch sử Hà Lan và thông điệp đổi mới chính trị​

Hà Lan – Rob Jetten bước lên vị trí Thủ tướng Hà Lan ở tuổi 38, trở thành nhà lãnh đạo trẻ nhất trong lịch sử nước này sau lễ tuyên thệ tại Cung điện Huis ten Bosch ngày 23/2/2026, đồng thời là thủ tướng đầu tiên công khai thuộc cộng đồng LGBTQ+. Chiến thắng của ông trong cuộc bầu cử tháng 10/2025, giữa bối cảnh làn sóng cực hữu dâng cao tại châu Âu, được xem là một cú hích bất ngờ và mang tính biểu tượng cho hướng đi mới của chính trường Hà Lan.​

Sinh ra trong một gia đình trung lưu tại thị trấn Veghel, tỉnh Noord-Brabant, Rob Arnoldus Adrianus Jetten lớn lên trong môi trường được xem là khá điển hình của xã hội Hà Lan. Sau khi hoàn thành phổ thông ở Uden, ông theo học thạc sĩ hành chính công tại Đại học Radboud Nijmegen và có quãng thời gian làm chuyên viên chính sách tại ProRail, cơ quan quản lý hạ tầng đường sắt quốc gia. Trải nghiệm này được cho là đã rèn cho ông khả năng phân tích chính sách chặt chẽ, nền tảng giúp ông nổi bật trong các cuộc tranh luận nghị viện sau này.​

Jetten gia nhập đảng Dân chủ 66 (D66) theo xu hướng trung tả, tự do tiến bộ từ khi còn là sinh viên, bắt đầu bằng vai trò cố vấn chính sách tại Thượng viện và Chủ tịch tổ chức Thanh niên D66. Năm 2010, ông trúng cử cơ quan lập pháp thành phố Nijmegen ở tuổi 23, sau đó trở thành nghị sĩ Hạ viện năm 2017 với số phiếu đáng chú ý. Chỉ một năm sau, ông được chọn làm lãnh đạo khối nghị sĩ D66 ở tuổi 31, trẻ nhất trong lịch sử đảng, tiến rất nhanh tới vị trí lãnh đạo quốc gia.​​​​

Về chính sách kinh tế – xã hội, nội các của Jetten mang màu sắc kết hợp giữa tiến bộ xã hội và thận trọng tài khóa. Chính phủ cắt giảm thời hạn hưởng trợ cấp thất nghiệp từ 24 xuống 12 tháng, thắt chặt chi y tế và phúc lợi, đồng thời tăng phí bảo hiểm y tế nhằm giữ cân bằng ngân sách mà không đánh mạnh vào thuế suất. Ưu đãi thuế với lãi vay thế chấp nhà được giữ lại như một thông điệp trấn an tầng lớp trung lưu. Ở lĩnh vực quốc phòng, Hà Lan đặt mục tiêu nâng chi tiêu lên 3-3,5% GDP vào năm 2035 bằng “đóng góp tự nguyện”, tăng số lượng cảnh sát địa phương và dành 100 triệu euro đầu tư cơ sở giam giữ trong bối cảnh lo ngại an ninh gia tăng từ xung đột Nga – Ukraine và căng thẳng tại Trung Đông.​

Về di cư, chính phủ tuyên bố sẽ siết chặt nhập cư bất hợp pháp, song song với tăng ngân sách cho các chương trình hỗ trợ hòa nhập xã hội cho người nhập cư. Về nhà ở, nội các cân nhắc kế hoạch chi khoảng 1 tỷ euro mỗi năm từ 2029 để xây nhà giá rẻ, kết hợp phát triển điện hạt nhân và công nghệ cao nhằm giải quyết tình trạng khan hiếm nhà ở. Bên cạnh đó, Jetten cam kết đẩy mạnh xử lý khủng hoảng phát thải nitơ từ nông nghiệp bằng giới hạn phát thải nghiêm ngặt và thúc đẩy mô hình nông nghiệp xanh, cho thấy xu hướng thực dụng, sẵn sàng thỏa hiệp với các đối tác liên minh để vượt qua hạn chế của một chính phủ thiểu số.​

Hình ảnh của Rob Jetten trong mắt công chúng không chỉ đến từ chính sách mà còn từ phong thái cá nhân. Ngoại hình điển trai, phong cách lịch lãm cùng cách chọn suit màu nhã, phom dáng gọn và cà vạt tiết chế đã biến ông thành gương mặt “ngôi sao chính trị” trên mạng xã hội, đặc biệt thu hút cử tri trẻ và kiều bào. Bên ngoài các sự kiện chính trị, ông xuất hiện thường xuyên trên truyền hình và những chương trình truyền cảm hứng, với phong cách đời thường giản dị: sơ mi tối màu, áo khoác tông trung tính, tạo cảm giác gần gũi.​

Hà Lan là quốc gia đầu tiên trên thế giới hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới năm 2001 và câu chuyện riêng của Jetten càng làm rõ hơn truyền thống đó. Ông đính hôn với Nicolás Keenan, vận động viên khúc côn cầu người Argentina song tính đã từng dự Olympic, và công khai mối quan hệ từ tháng 11/2024. Chuyến công du Argentina năm 2025, kết hợp công việc với thăm gia đình bạn đời tương lai, từng vấp chỉ trích từ phe bảo thủ, nhưng Jetten khẳng định sẽ không đánh đổi đời sống cá nhân vì sự nghiệp công. Thông điệp ấy được coi là một tuyên bố mạnh mẽ về bình đẳng giới và quyền của cộng đồng LGBTQ+ trong bối cảnh các lãnh đạo thuộc cộng đồng này vẫn còn hiếm hoi trên chính trường châu Âu.​

Về đối ngoại, Jetten khẳng định Hà Lan là một thành viên tích cực, có trách nhiệm trong Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trái ngược xu hướng dân túy hoài nghi châu Âu đang xuất hiện ở nhiều nước. Trong chiến dịch tranh cử, ông nhiều lần nhắc tới việc đưa Hà Lan “trở lại trung tâm châu Âu”, nhấn mạnh đất nước sẽ suy yếu nếu đứng ngoài các mối liên kết khu vực. Tuyên ngôn liên minh công bố tháng 1/2026 cam kết ủng hộ toàn diện Ukraine và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ chi tiêu quốc phòng với NATO. Jetten cho rằng các phong trào dân túy có thể bị đánh bại nếu chính trường truyền thống đưa ra được “một thông điệp tích cực cho đất nước”.​

​