Biểu tình ‘No Kings’ bùng nổ khắp 50 bang Mỹ phản đối ông Trump và chiến tranh Iran

Hoa Kỳ – Hàng triệu người Mỹ đã xuống đường trong làn sóng biểu tình mang khẩu hiệu “No Kings” (Không Vua) tại 50 bang trên khắp nước Mỹ ngày 28-3 (giờ Mỹ), nhằm phản đối các chính sách của Tổng thống Donald Trump và lo ngại nguy cơ nước này trượt vào con đường độc tài cũng như leo thang xung đột với Iran. Theo Reuters, hơn 3.200 sự kiện đã được lên kế hoạch, với các cuộc tuần hành lớn tại New York, Dallas, Philadelphia và Washington, nhưng đáng chú ý là khoảng hai phần ba diễn ra bên ngoài các đô thị lớn, tăng gần 40% tại các cộng đồng nhỏ so với đợt biểu tình đầu tiên hồi tháng 6 năm ngoái.

Tại thành phố Albuquerque, bang New Mexico, người biểu tình tràn kín các tuyến phố, liên tục hô vang “No Kings” để bày tỏ sự phản đối với những gì họ cho là xu hướng tập trung quyền lực quá mức vào tay tổng thống. Các nhà tổ chức cho biết mục tiêu của phong trào là gửi đi thông điệp rằng người dân không chấp nhận một nhà lãnh đạo hành xử như “vua chúa” trong một nền dân chủ được xây dựng trên nguyên tắc kiểm soát và cân bằng quyền lực. Nhiều người tham gia cho rằng các quyết định cứng rắn với người nhập cư, cách xử lý bất ổn trong nước và các động thái quân sự liên quan Iran của chính quyền Trump đã làm dấy lên nỗi lo nước Mỹ đang rời xa các giá trị dân chủ cốt lõi.

Bang Minnesota trở thành một trong những tâm điểm của làn sóng phản đối, khi hàng nghìn người tập trung trước trụ sở chính quyền ở Saint Paul để lên án các vụ nổ súng chết người mới đây do lực lượng nhập cư liên bang thực hiện tại thành phố Minneapolis. Nhiều người mang theo hình ảnh hai công dân Mỹ thiệt mạng trong các vụ việc này, coi đó là bằng chứng cho thấy chính sách siết chặt nhập cư và cách thực thi pháp luật cứng rắn đã vượt qua “lằn ranh đỏ” về đạo đức và pháp lý. Trong đám đông có cả các gia đình trẻ, những người lớn tuổi và cộng đồng nhập cư, tất cả cùng chia sẻ nỗi lo về một môi trường chính trị ngày càng căng thẳng, dễ bùng phát bạo lực.

Tại New York, cảnh sát ước tính đám đông lên tới hàng chục nghìn người, kéo dài hơn 10 dãy phố ở khu Manhattan với cờ, biểu ngữ và các khẩu hiệu phản đối chiến tranh, phản đối xu hướng tập trung quyền lực và yêu cầu bảo vệ các quyền tự do hiến định. Các nhóm tham gia rất đa dạng, từ các tổ chức bảo vệ dân quyền, phong trào chống chiến tranh, đến những người dân bình thường lần đầu xuống đường vì lo lắng trước viễn cảnh xung đột với Iran có thể kéo dài và lan rộng. Không khí vừa sôi sục vừa căng thẳng khi những bài phát biểu liên tục nhắc đến nguy cơ nước Mỹ bị cuốn vào một cuộc chiến mới trong khi các vấn đề nội bộ như bất bình đẳng, bạo lực súng đạn, phân cực chính trị vẫn chưa được giải quyết.

Diễn viên Robert De Niro, một trong những gương mặt nổi bật đứng ra kêu gọi người dân tham gia, tuyên bố chưa từng có tổng thống nào trước đây tạo ra một “mối đe dọa hiện hữu” đối với tự do và an ninh của người dân như ông Trump. Theo ông, sự tập trung quyền lực, các phát ngôn công kích đối thủ và cách điều hành thiếu tôn trọng chuẩn mực dân chủ đã tạo ra một bầu không khí bất ổn, nơi người dân cảm thấy phải cất tiếng nói để bảo vệ các quyền cơ bản của mình. Sự xuất hiện của các nhân vật nổi tiếng trong giới nghệ sĩ được cho là đã giúp phong trào thu hút thêm sự chú ý và kéo nhiều người trẻ tham gia.

Ở Washington, người biểu tình tập trung tại khu vực Quảng trường quốc gia, giương cao các khẩu hiệu ủng hộ dân chủ, kêu gọi bảo vệ hiến pháp và phản đối những động thái bị cho là lạm dụng quyền lực của chính quyền hiện tại. Dòng người kéo dài trên các tuyến phố xung quanh, nhiều người mặc áo hoặc mang bảng khẩu hiệu “No Kings” để nhấn mạnh rằng tổng thống, dù là ai, cũng không thể đứng trên pháp luật và các thiết chế kiểm soát quyền lực. Một số tổ chức dân sự cho biết họ coi các cuộc tuần hành lần này là bước khởi đầu cho chuỗi hoạt động dài hơi nhằm duy trì áp lực lên chính quyền về các vấn đề dân chủ, nhân quyền và chính sách đối ngoại.

Theo một số nhà quan sát, quy mô và sự lan tỏa của các cuộc biểu tình “No Kings” lần này cho thấy mức độ bất mãn đang gia tăng trước cách điều hành của Tổng thống Trump trong bối cảnh căng thẳng với Iran và tranh luận gay gắt về vấn đề nhập cư, pháp quyền. Dù chưa rõ những cuộc tuần hành này sẽ tác động cụ thể thế nào đến các quyết sách của Nhà Trắng, việc hàng triệu người đồng loạt xuống đường ở 50 bang đã gửi đi thông điệp rõ ràng rằng một bộ phận lớn người dân Mỹ không chấp nhận việc quyền lực tổng thống vượt khỏi những giới hạn hiến định. Nhiều người tham gia khẳng định họ sẽ tiếp tục biểu tình nếu không thấy những thay đổi trong chính sách, đồng thời kêu gọi cử tri thể hiện quan điểm của mình qua lá phiếu trong các cuộc bầu cử sắp tới.