Aachen bắt giữ nghi phạm 7 danh tính: lỗ hổng an ninh từ “đa thân phận” trong EU​

Nordrhein-Westfalen – Việc cảnh sát liên bang Đức tại Aachen bắt giữ một thanh niên 21 tuổi mang quốc tịch Maroc với tới bảy bộ dữ liệu nhân thân khác nhau không chỉ là một “thành tích” nghiệp vụ, mà còn phơi bày khoảng trống đáng lo ngại trong hệ thống quản lý di trú và an ninh nội khối châu Âu. Người này chỉ chính thức nhập cảnh Đức lần đầu từ Bỉ vào tháng 10/2024, nhưng khi bị kiểm tra tại ga trung tâm Aachen, dấu vân tay đã “khui” ra tổng cộng 11 lệnh truy nã đang còn hiệu lực do nhiều viện công tố ở Cologne, Freiburg, Mainz, Dortmund, Offenburg và các địa phương khác phát đi.​

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, ban đầu thanh niên này chỉ xuất trình thẻ cư trú do một cơ sở tị nạn tại Bỉ cấp, một loại giấy tờ vốn được công nhận và lưu hành trong khung pháp lý chung của EU. Tuy nhiên, lớp vỏ hợp pháp ấy nhanh chóng sụp đổ khi hệ thống nhận dạng sinh trắc học cho thấy cùng một dấu vân tay đang “đứng tên” bảy bộ lý lịch khác nhau, gắn với nhiều hành vi phạm pháp trải dài từ vi phạm Luật Cư trú, trộm cắp, lừa đảo chiếm đoạt dịch vụ cho tới xâm nhập trái phép. Trong số các quyết định pháp lý đang treo trên đầu bị can có ít nhất hai lệnh bắt giữ: một lệnh do Viện công tố Heilbronn liên quan tới khoản tiền phạt 484,50 euro kèm theo 10 ngày tù giam, một lệnh khác từ Cục Cảnh sát Liên bang Stuttgart kèm theo lệnh cấm nhập cảnh và cư trú.​

Trường hợp này cho thấy rõ xu hướng tội phạm di chuyển linh hoạt trong không gian Schengen, lợi dụng tốc độ di chuyển nhanh hơn khả năng trao đổi dữ liệu của các cơ quan chức năng. Việc một người mới “xuất hiện” trên giấy tờ ở Đức từ cuối năm 2024 mà đã kịp “sưu tập” hàng loạt lệnh truy nã ở nhiều vùng cho thấy các hành vi phạm tội nhỏ, rải rác – như trộm cắp vặt hay lừa đảo dịch vụ – khi không được kết nối dữ liệu kịp thời đã tạo điều kiện để đối tượng tiếp tục “trượt dài”. Chỉ đến khi bị kiểm tra ngẫu nhiên tại cửa ngõ biên giới đường sắt Aachen, chuỗi hành vi mới thực sự bị “khóa” lại trong một hồ sơ thống nhất.​

Việc cùng một người sở hữu tới bảy danh tính trong hệ thống đặt ra câu hỏi về tiêu chuẩn và quy trình xác minh nhân thân trong mạng lưới tị nạn và cư trú của châu Âu. Từ góc độ nghiệp vụ, điều này cho thấy ở nhiều khâu, dữ liệu sinh trắc học hoặc chưa được thu thập đầy đủ, hoặc chưa được đồng bộ hóa rộng rãi trên bình diện châu Âu, khiến cho “đa thân phận” vẫn là công cụ hữu hiệu để một số đối tượng vừa lẩn tránh truy nã, vừa tiếp tục xin trợ cấp hoặc tìm kiếm quy chế lưu trú mới dưới tên khác. Mỗi danh tính không chỉ là một cái tên trên giấy, mà còn kéo theo quyền lợi xã hội, nghĩa vụ pháp lý và rủi ro an ninh cụ thể đối với từng quốc gia thành viên.​

Từ góc nhìn chính sách, vụ việc ở Aachen diễn ra trong bối cảnh Đức đã siết chặt kiểm soát biên giới và áp dụng thêm các biện pháp an ninh trong dịp Năm mới, kể cả việc cấm mang vũ khí, súng và vật sắc nhọn tại nhiều nhà ga trọng điểm. Sự “trùng hợp” khi một trường hợp đa danh tính nổi bật bị phát hiện đúng ở thời điểm tăng cường kiểm tra làm rõ hơn vai trò của kiểm soát biên giới linh hoạt trong khối Schengen: không chỉ là rào chắn với nhập cư trái phép, mà còn là “bộ lọc” để hệ thống pháp luật có cơ hội bắt kịp với những hồ sơ tội phạm đang phân tán. Ở chiều ngược lại, nó cũng cho thấy nếu chỉ dựa vào các chiến dịch cao điểm mà thiếu nền tảng chia sẻ dữ liệu thường xuyên, nguy cơ bỏ lọt vẫn hiện hữu.​

Đáng chú ý, những con số tưởng chừng nhỏ như khoản phạt 484,50 euro hay án tù 10 ngày lại phản ánh cách một chuỗi sai phạm “vặt” có thể tích tụ thành một hồ sơ nặng nề nếu không được xử lý triệt để từ đầu. Khi cộng dồn với hàng loạt vụ trộm, lừa đảo dịch vụ nhỏ lẻ, mỗi lần vi phạm lại là một “lần thử vận may” với hệ thống kiểm soát, và càng vượt qua được nhiều lần thì đối tượng càng tự tin sử dụng thêm danh tính mới, địa chỉ mới, thậm chí là cơ sở tị nạn mới ở một nước khác. Vụ bắt giữ tại Aachen, vì thế, là điểm dừng của một chuỗi leo thang âm thầm, chứ không phải một “cú sốc” bất ngờ từ hư vô.​

Việc người này được chuyển ngay tới nhà tù Aachen sau khi hoàn tất thủ tục cho thấy cơ quan chức năng muốn chấm dứt vòng luẩn quẩn giữa các lệnh truy nã và vi phạm mới. Tuy vậy, câu hỏi quan trọng hơn nằm ở phía trước: liệu các bản án và lệnh cấm cư trú có được theo dõi nhất quán, liệu việc trục xuất – nếu được quyết định – có được thực hiện hiệu quả hay lại tiếp tục vướng vào các thủ tục kéo dài khiến đối tượng có cơ hội trở lại với một danh tính khác.​

Từ một vụ việc cụ thể, câu chuyện ở Aachen gợi ra hai hướng cải cách mà giới chuyên gia an ninh và chính sách di trú châu Âu khó có thể né tránh. Thứ nhất là nhu cầu xây dựng một cơ chế bắt buộc và kịp thời hơn trong việc chia sẻ dữ liệu sinh trắc học, để “một dấu vân tay – một con người” trở thành nguyên tắc thực thi thực chất chứ không chỉ là khẩu hiệu. Thứ hai là thiết kế lại quy trình xử lý những trường hợp tái phạm nhiều lần trong thời gian ngắn, nhằm tránh việc các vụ án rải rác bị coi là đơn lẻ và bị xử lý chậm, khiến những lệnh truy nã chỉ nằm trên giấy cho đến khi may mắn gặp một cuộc kiểm tra ngẫu nhiên như ở ga Aachen.​

Trong bối cảnh những cuộc tranh luận về di cư, an ninh biên giới và hội nhập vẫn đang chia rẽ dư luận Đức và châu Âu, vụ nghi phạm mang bảy danh tính tại Aachen là lời nhắc nhở rằng tranh cãi chính trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với cải tổ kỹ thuật cụ thể trong hệ thống dữ liệu và thực thi pháp luật. Nếu không, mỗi trường hợp bị bắt giữ sẽ chỉ được ghi nhận như một “chiến công” đơn lẻ, trong khi những khoảng trống mà nó phơi bày vẫn tiếp tục bị bỏ ngỏ cho những kẻ sẵn sàng sống bằng nhiều cái tên khác nhau trong cùng một không gian chung.​