Trùm yakuza lĩnh án 20 năm tù tại Mỹ vì âm mưu buôn lậu hạt nhân

Hoa Kỳ – Takeshi Ebisawa, 61 tuổi, bị tòa án liên bang Mỹ tuyên phạt 20 năm tù với các cáo buộc âm mưu tuồn ma túy vào Mỹ và tìm cách buôn lậu vật liệu hạt nhân, trong đó có uranium và plutonium, cho Iran. Bản án được tuyên tại tòa án liên bang ở New York, nơi thẩm phán Colleen McMahon khẳng định bị cáo phải chịu trách nhiệm cho cả hoạt động ma túy lẫn nỗ lực tiếp cận các đối tác tiềm năng ở Trung Đông nhằm tiêu thụ vật liệu có thể dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân.​

Theo Bộ Tư pháp Mỹ, Ebisawa được cho là thủ lĩnh của một băng nhóm yakuza, mạng lưới tội phạm có tổ chức khét tiếng xuất phát từ Nhật Bản, với hoạt động vươn ra ngoài lãnh thổ nước này. Quan chức an ninh quốc gia Mỹ John Eisenberg nhấn mạnh Ebisawa không chỉ mưu toan đưa những loại ma túy cực kỳ nguy hiểm vào New York, mà còn tham gia âm mưu bán plutonium đạt cấp độ vũ khí cho Iran, điều được coi là mối đe dọa nghiêm trọng với an ninh toàn cầu.​

Ebisawa bị bắt từ tháng 4/2022 cùng một đồng phạm người Thái Lan tên Somphop Singhasiri, sau một chiến dịch điều tra kéo dài nhiều năm của Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA). Cả hai bị cáo buộc tham gia đường dây buôn bán ma túy xuyên quốc gia, trong đó các loại ma túy mạnh như heroin và methamphetamine được lên kế hoạch vận chuyển vào Mỹ. Chiến dịch điều tra nhằm vào nhóm này được triển khai bí mật, với việc cài cắm các đặc vụ ngầm tiếp cận những mắt xích chủ chốt trong mạng lưới tội phạm.​

Đến năm 2024, vụ án bất ngờ mở rộng sang lĩnh vực hạt nhân khi các công tố viên Mỹ cáo buộc Ebisawa tham gia âm mưu buôn lậu vật liệu hạt nhân ra khỏi một quốc gia khác để bán cho khách hàng tiềm năng tại Iran. Hồ sơ điều tra cho thấy từ năm 2020, hắn đã tìm cách xây dựng kênh liên lạc với một người tự xưng là “môi giới”, bày tỏ khả năng cung cấp các loại nguyên liệu có thể dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân, đồng thời thăm dò xem phía Iran có nhu cầu hay không. Trong trao đổi, Ebisawa được cho là mô tả số vật liệu này đủ độ tinh khiết để sử dụng cho mục đích quân sự, qua đó đẩy mức độ nguy hiểm của thương vụ lên một cấp độ hoàn toàn khác so với buôn bán thông thường.​

Tuy nhiên, người được Ebisawa tin là “môi giới” thực chất là đặc vụ ngầm của DEA được cài vào để thâm nhập đường dây. Theo các tài liệu được công bố, đặc vụ này đóng vai trò mắt xích trung gian giữa Ebisawa và các đối tác giả định ở Trung Đông, dựng lên một kịch bản giao dịch nhằm thu thập bằng chứng về ý định và hành vi của nghi phạm. Thông qua hàng loạt cuộc gặp gỡ, trao đổi và thỏa thuận, lực lượng chức năng ghi lại được những cuộc thương lượng về giá cả, cách thức vận chuyển, cũng như cam kết cung cấp vật liệu hạt nhân của Ebisawa.​

Trong quá trình điều tra, nhà chức trách Mỹ khẳng định họ đã kiểm tra mẫu vật liệu mà Ebisawa tìm cách chào bán và xác định đây là các chất có phóng xạ, có khả năng dùng trong chế tạo vũ khí nếu rơi vào tay những chủ thể có ý đồ. Dù Iran chưa thực sự nhận được số vật liệu này, việc một băng nhóm tội phạm có tổ chức tiếp cận, sở hữu và tìm cách thương lượng để bán uranium, plutonium đã khiến giới chức Mỹ coi vụ việc là minh chứng cho nguy cơ tội phạm xuyên quốc gia bắt tay với các thế lực thù địch. Điều đó lý giải vì sao cơ quan công tố thúc đẩy truy tố mạnh tay, coi đây là vụ án hội tụ cả yếu tố an ninh quốc gia và an ninh y tế cộng đồng.​

​

​