Robot Adam-U Ultra và tham vọng lao động tự động của Trung Quốc​

Trung Quốc – Adam-U Ultra, mẫu robot hình người mới của PNDbotics, đang được giới công nghệ Trung Quốc xem như một bước thử nghiệm nghiêm túc cho tương lai lao động tự động, khi được thiết kế để tự học kỹ năng mà không cần hiệu chỉnh thủ công tốn thời gian như thế hệ trước. Thay vì phụ thuộc vào kỹ sư lập trình chi ly từng động tác, hệ thống của Adam-U Ultra cho phép robot “hiểu” môi trường, nhiệm vụ và tự điều chỉnh cách thực hiện, hướng tới mô hình robot có thể triển khai nhanh ở nhiều bối cảnh sản xuất và dịch vụ.​

Điểm nhấn lớn nhất của Adam-U Ultra nằm ở kiến trúc thị giác – ngôn ngữ – hành động (VLA) mà PNDbotics tích hợp, kết hợp dữ liệu hình ảnh, chỉ dẫn bằng lời và chuỗi thao tác cụ thể thành một hệ thống điều khiển thống nhất. Với hơn 10.000 mẫu dữ liệu thực tế được sử dụng để huấn luyện, robot có khả năng xử lý các tác vụ phức tạp mà không cần các bước thiết lập, tinh chỉnh lặp đi lặp lại cho từng công việc như phần lớn nền tảng robot hình người hiện nay vẫn phải làm.​

Theo công bố của PNDbotics, Adam-U Ultra có thể tiếp thu kỹ năng mới trong vài giờ, thay vì vài ngày hoặc vài tuần như trước, một bước tiến đáng kể nếu xét trên yêu cầu triển khai nhanh trong môi trường công nghiệp cạnh tranh. Tốc độ học này, nếu được kiểm chứng rộng rãi, sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí đào tạo cho robot, đồng thời mở ra khả năng sử dụng cùng một nền tảng phần cứng cho nhiều dây chuyền hoặc dịch vụ khác nhau.​

Ở góc độ kỹ thuật, Adam-U Ultra sở hữu chiều cao khoảng 1,6-1,7 m, gần tương đương người trưởng thành, với hệ thống 44 bậc tự do trên các khớp để mô phỏng đa dạng chuyển động cơ thể người. Bộ truyền động trực tiếp QDD, cung cấp mô-men xoắn cao, được thiết kế nhằm đảm bảo phản hồi mượt, giữ thăng bằng tốt và phối hợp chuyển động toàn thân ổn định, yếu tố then chốt nếu robot phải làm việc trong môi trường có người.​

Kiến trúc cơ khí dạng module cho phép thay thế, nâng cấp từng cụm khớp, cánh tay hoặc chân mà không cần thiết kế lại toàn hệ thống, giúp rút ngắn chu kỳ phát triển và bảo trì. Bên trong, mạng điều khiển thời gian thực chạy trên chip Intel cho phép đồng bộ hóa chuyển động với độ trễ thấp, giúp robot phản ứng chính xác hơn trước những thay đổi bất ngờ của môi trường xung quanh.​

Việc PNDbotics nhấn mạnh khả năng hoạt động “ngay cả khi không gắn đầu” phản ánh cách tiếp cận tách rời phần “trí tuệ” xử lý nhận thức với bộ khung vận động, cho phép linh hoạt gắn camera, cảm biến hoặc mô-đun tính toán khác nhau tùy bài toán. Điều này đồng nghĩa cùng một nền tảng thân máy có thể phục vụ nhiều cấu hình nhiệm vụ, từ thử nghiệm trong phòng lab đến triển khai ở kho bãi, nhà máy hoặc không gian dịch vụ công cộng.​

Trên bình diện chiến lược, Adam-U Ultra là mảnh ghép mới trong bức tranh rộng hơn về tham vọng dẫn đầu robot hình người của Trung Quốc, bên cạnh các dự án ban nhạc robot, robot chơi tennis hay robot “bỏ vừa balo” của những startup khác. Thay vì chỉ phô diễn khả năng biểu diễn hoặc trình diễn, PNDbotics tập trung vào tính thực dụng của tự học, hướng tới các ứng dụng mà robot có thể tạo ra giá trị kinh tế cụ thể trong thời gian ngắn.​

Cách tiếp cận này phù hợp với áp lực nhân khẩu học và chi phí lao động đang tăng tại Trung Quốc, nơi các ngành sản xuất, logistics và dịch vụ kho vận cần các giải pháp tự động linh hoạt hơn robot công nghiệp truyền thống. Một robot hình người có khả năng học nhiệm vụ mới nhanh chóng mà không cần thiết kế lại dây chuyền có thể trở thành công cụ quan trọng trong quá trình nâng cấp công nghệ của các nhà máy vừa và nhỏ.​

Tuy vậy, khả năng “tự học không cần hiệu chỉnh” cũng đặt ra câu hỏi về an toàn, kiểm soát và chuẩn hóa hành vi, nhất là khi robot làm việc trong không gian chung với con người. Để đưa những mẫu như Adam-U Ultra ra khỏi phòng thí nghiệm và đi vào đời sống, không chỉ cần tiến bộ thuật toán mà còn phải có cơ chế giám sát, bộ quy chuẩn đánh giá rủi ro và khung pháp lý về trách nhiệm nếu robot gây sự cố.​

Ở khía cạnh cạnh tranh quốc tế, các hệ thống VLA đang trở thành “đường đua” mới, khi nhiều tập đoàn ở Mỹ, châu Âu cũng phát triển robot hình người tích hợp mô hình AI đa phương thức. Việc PNDbotics công bố Adam-U Ultra với thông tin chi tiết về phần cứng và năng lực học hỏi cho thấy doanh nghiệp Trung Quốc muốn chứng minh họ có thể đi song hành, thậm chí bứt lên, trong lĩnh vực còn rất mới này.​

Robot hình người như Adam-U Ultra, nếu thực sự đạt khả năng thích ứng nhanh, có thể thay đổi cách doanh nghiệp suy nghĩ về tự động hóa: không còn là hệ thống cứng nhắc chỉ làm vài thao tác lặp lại, mà là “lao động kỹ thuật số” có thể chuyển đổi công việc theo nhu cầu. Nhưng chính bước nhảy này cũng đòi hỏi xã hội chuẩn bị sớm hơn cho những tranh luận về việc làm, kỹ năng mới cho người lao động và cách phân bổ lại giá trị trong nền kinh tế ngày càng dựa vào máy móc thông minh.​