Nghi vấn ngộ độc sữa công thức ở hàng chục trẻ sơ sinh Anh​

Anh – Cơ quan An ninh Y tế Anh (UKHSA) cho biết đã ghi nhận 36 trường hợp trẻ dưới một tuổi bị nôn mửa, tiêu chảy, với triệu chứng được đánh giá phù hợp với ngộ độc cereulide sau khi sử dụng một số loại sữa công thức của hai tập đoàn Nestlé và Danone. Tất cả các ca bệnh đều liên quan đến những dòng sữa đã được cơ quan chức năng khuyến cáo và đưa vào diện thu hồi trước đó.​

Cereulide là độc tố do vi khuẩn sinh ra, có đặc điểm bền nhiệt, khó bị phá hủy bằng các phương pháp đun nấu thông thường và có thể gây ra các triệu chứng tiêu hóa cấp tính như buồn nôn, nôn, toát mồ hôi, co thắt dạ dày chỉ sau thời gian ngắn kể từ khi trẻ uống sữa nhiễm độc. UKHSA cho hay vẫn đang thu thập thêm thông tin lâm sàng và kết quả xét nghiệm để củng cố bằng chứng về mối liên quan giữa độc tố này và nhóm sản phẩm sữa bị nghi vấn.​

Theo số liệu được BBC dẫn lại, trong 36 trường hợp được báo cáo, Anh chiếm 24 ca, Scotland có 7 ca, xứ Wales ghi nhận 3 ca và Bắc Ireland có một ca. Đại diện UKHSA, bà Gauri Godbole, đánh giá số ca bệnh hiện tại nằm trong kịch bản đã được dự trù, do các lô hàng lỗi đã lưu hành trên thị trường trước khi lệnh thu hồi chính thức có hiệu lực. Đến nay, chưa ghi nhận trường hợp trẻ nào rơi vào tình trạng nguy kịch, và hệ thống giám sát y tế quốc gia cũng chưa phát hiện xu hướng gia tăng bất thường về số ca nôn mửa ở nhóm trẻ dưới một tuổi so với những năm trước, cho thấy chưa có dấu hiệu bùng phát trên diện rộng.​

Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA) xác định nguồn gốc nghi vấn của độc tố nằm trong dầu axit arachidonic – một loại phụ gia được bổ sung vào sữa công thức nhằm cung cấp thêm dưỡng chất thiết yếu, giúp sản phẩm tiệm cận hơn với sữa mẹ. Từ phát hiện này, FSA đang mở rộng điều tra trên toàn bộ chuỗi cung ứng quốc tế, phối hợp với các nhà sản xuất để truy xuất, thu hồi và loại bỏ những lô hàng có nguy cơ khỏi hệ thống phân phối.​

Giám đốc Chính sách FSA, bà Rebecca Sudworth, yêu cầu các doanh nghiệp liên quan phải giải trình rõ nguyên nhân sai sót trong khâu sản xuất, kiểm soát chất lượng và có biện pháp bảo đảm không tái diễn sự cố tương tự. Bà nhấn mạnh cơ quan quản lý sẵn sàng áp dụng các biện pháp can thiệp cứng rắn hơn nếu cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhất là với nhóm đối tượng dễ tổn thương như trẻ sơ sinh. FSA khuyến cáo phụ huynh dừng ngay việc sử dụng các sản phẩm thuộc diện ảnh hưởng, theo dõi sát tình trạng của trẻ và đưa đến cơ sở y tế khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như nôn, tiêu chảy, quấy khóc kéo dài hoặc biểu hiện mất nước.​

Về phía doanh nghiệp, Danone tại Anh xác nhận lô sữa bị ảnh hưởng là sản phẩm Aptamil First Infant Formula dạng hộp 800 gram, có hạn sử dụng đến ngày 31/10/2026, và thông báo thu hồi được đưa ra từ ngày 24/1. Nestlé cũng đã công bố danh sách các lô sữa bột SMA và những dòng sữa công thức cho trẻ nhỏ thuộc diện phải thu hồi, kèm hướng dẫn chi tiết cho người tiêu dùng trên trang thông tin chính thức.​

Tại Pháp, nhà chức trách đã mở hai cuộc điều tra hình sự liên quan đến cái chết của hai trẻ sơ sinh từng sử dụng sữa Nestlé thuộc nhóm sản phẩm nghi nhiễm khuẩn, song các cơ quan chức năng cho biết chưa có kết luận cuối cùng về mối liên hệ nhân quả giữa sữa và các ca tử vong này. Kết quả điều tra được kỳ vọng sẽ làm rõ hơn trách nhiệm của các bên trong chuỗi sản xuất và cung ứng cũng như đánh giá mức độ rủi ro thực sự đối với người dùng.​

Làn sóng thu hồi sữa công thức bùng lên từ cuối tháng 12/2025, sau khi một nhà máy cung cấp nguyên liệu tại Trung Quốc phát hiện sự hiện diện của cereulide trong một số lô hàng. Cơ sở này là đối tác của nhiều tập đoàn sữa lớn như Nestlé, Danone và Lactalis, khiến phạm vi ảnh hưởng nhanh chóng mở rộng vượt khỏi biên giới châu Âu. Sự cố buộc Nestlé phải triển khai thu hồi sản phẩm tại nhiều quốc gia châu Âu, sau đó lan sang các thị trường ở châu Phi, châu Mỹ và châu Á, trong đó có cả Việt Nam, làm dấy lên lo ngại trong cộng đồng phụ huynh về an toàn thực phẩm với sữa công thức cho trẻ nhỏ.​