Cứ 20 phút lại có một công ty Đức phá sản

CHLB Đức – Số liệu mới nhất cho thấy làn sóng phá sản tại Đức đang tăng mạnh và kéo dài, phản ánh một năm 2025 đầy khó khăn của nền kinh tế đầu tàu châu Âu. Theo Cục Thống kê Liên bang, năm 2025 các tòa án địa phương đã ghi nhận 24.064 đơn xin phá sản doanh nghiệp, tăng 10,3% so với năm trước và là mức cao nhất trong vòng 11 năm. Tính trung bình, cứ 20 phút lại có một công ty tại Đức phải nộp đơn xin phá sản, cho thấy áp lực khổng lồ đè nặng lên khu vực doanh nghiệp, từ sản xuất, dịch vụ đến bán lẻ.​

Giới chuyên gia đánh giá 2025 là một năm đặc biệt yếu kém đối với Đức với tư cách là địa điểm kinh doanh. Volker Treier, nhà phân tích trưởng của Phòng Thương mại và Công nghiệp Đức (DIHK), nhận định tần suất “cứ 20 phút có một doanh nghiệp phá sản” là biểu hiện rõ ràng của môi trường kinh doanh suy yếu kéo dài. Nhiều doanh nghiệp bước vào giai đoạn này sau hai năm suy thoái liên tiếp, khiến nguồn dự trữ tài chính bị bào mòn và khả năng chống chịu với biến động giảm mạnh. Nền kinh tế Đức trong năm 2025 chỉ đạt mức tăng trưởng 0,2%, gần như giậm chân tại chỗ, không đủ tạo đà hồi phục cho khu vực doanh nghiệp.​

Theo Cục Thống kê Liên bang, xu hướng phá sản đã tăng rõ rệt từ năm 2023, với mức tăng khoảng 22% trong cả năm 2023 và 2024, trước khi tiếp tục leo thang trong năm 2025. Dù vậy, một số chuyên gia nhấn mạnh bức tranh hiện tại vẫn chưa chạm tới mức nghiêm trọng như giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu. Chủ tịch Hiệp hội Quản trị viên và Giám định viên phá sản Đức (VID), Christoph Niering, cho biết số vụ phá sản hiện nay vẫn thấp hơn nhiều so với năm 2009, khi có tới 32.687 vụ phá sản doanh nghiệp. So sánh này cho thấy nền kinh tế Đức vẫn còn dư địa để xử lý các cú sốc hiện tại, dù áp lực lên các doanh nghiệp là không thể phủ nhận.​

Tác động của làn sóng phá sản đang hiện diện rõ ràng trong đời sống hàng ngày, đặc biệt tại các trung tâm thành phố. Hình ảnh những mặt bằng trống trải, cửa hàng đóng cửa im lìm ở trung tâm Stuttgart trở thành biểu tượng của khó khăn trong lĩnh vực bán lẻ. Dòng người thưa vắng, biển thông báo thanh lý hoặc cho thuê lại mặt bằng xuất hiện ngày càng nhiều, cho thấy sức mua suy giảm, chi phí vận hành tăng và mô hình kinh doanh truyền thống đang chịu sức ép từ thương mại điện tử.​

Nhìn về phía trước, giới chuyên môn dự báo số vụ phá sản tại Đức nhiều khả năng sẽ còn tăng trong năm 2026. Ông Niering cảnh báo các ngành cốt lõi như ô tô và chăm sóc sức khỏe đang đối mặt với những thách thức lớn, từ chuyển đổi sang xe điện, chi phí sản xuất cao đến áp lực cải tổ hệ thống y tế. Dù vậy, ông cho rằng khó có khả năng xảy ra một “bước nhảy vọt” đột biến về số vụ phá sản, mà thay vào đó là xu hướng tăng đều, kéo dài trong bối cảnh kinh tế và cấu trúc thị trường đang điều chỉnh.​

Theo VID, phá sản không chỉ là dấu chấm hết của một doanh nghiệp, mà trong nhiều trường hợp còn đóng vai trò như một quá trình “thanh lọc thị trường”. Khi hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, các mô hình kinh doanh chậm đổi mới, quản trị kém hiệu quả hoặc đưa ra quyết định sai lầm sẽ càng dễ bị loại bỏ. Những trường hợp như tập đoàn bách hóa Galeria Karstadt Kaufhof được nhắc đến như ví dụ điển hình cho áp lực chuyển đổi cấu trúc trong lĩnh vực bán lẻ truyền thống. Trong quá trình tái cơ cấu, một số phần hoạt động hiệu quả có thể được cứu vãn, nhưng mạng lưới chi nhánh cũ kỹ và mô hình tốn kém khó tránh khỏi bị thu hẹp.​

Sự gia tăng phá sản liên tiếp trong ba năm cho thấy nền kinh tế Đức đang trải qua giai đoạn điều chỉnh sâu rộng, nơi những doanh nghiệp yếu kém buộc phải rời khỏi thị trường, trong khi các công ty còn lại phải thích nghi nhanh hơn với môi trường mới. Đối với người lao động, điều này đồng nghĩa với nguy cơ mất việc, nhưng đồng thời cũng mở ra nhu cầu lớn về tái đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp và dịch chuyển sang các ngành có tiềm năng tăng trưởng. Với các nhà hoạch định chính sách, bài toán đặt ra là làm sao giảm bớt gánh nặng thủ tục, chi phí và thuế cho doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi mà vẫn giữ được sức cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế Đức.​