Cáo buộc bạo lực trong dự án nhà ở hội nhập tại amsterdam​

Hà Lan – Một dự án nhà ở tại Amsterdam, được quảng bá như mô hình tiên phong đưa người di cư và sinh viên sống chung để thúc đẩy hội nhập, đang đối mặt với làn sóng chỉ trích dữ dội sau các báo cáo về quấy rối, tấn công tình dục và bạo lực. Truyền thông và dư luận đặt câu hỏi liệu chính quyền địa phương và đơn vị vận hành đã làm đủ để bảo vệ cư dân, hay đã làm ngơ trước những cảnh báo trong nhiều năm.​

Theo chương trình điều tra “Zembla” của đài BNNVARA, khu nhà ở này nằm tại quận Watergraafsmeer (Amsterdam), nơi 125 người di cư được bố trí sống cùng 125 sinh viên trong cùng một tòa nhà. Ý tưởng ban đầu là tạo nên một cộng đồng hỗn hợp, giúp người mới đến nhanh chóng tiếp xúc với xã hội Hà Lan thông qua sinh hoạt hằng ngày với sinh viên bản địa.​

Tuy nhiên, nhiều sinh viên kể lại những trải nghiệm hoàn toàn trái ngược với mục tiêu hội nhập. Đài truyền hình trích lời nhân chứng nói rằng đã xảy ra các vụ quấy rối, tấn công tình dục và thậm chí cưỡng hiếp tập thể trong khu nhà, khiến không ít người cảm thấy bất an ngay chính nơi ở của mình.​

Một nữ sinh cho biết cô được một người di cư mời sang phòng xem phim, với bối cảnh ban đầu là giúp anh này học tiếng Hà Lan. Theo lời kể, tình huống nhanh chóng biến thành một vụ cưỡng hiếp, khiến cô rơi vào khủng hoảng tinh thần; câu nói “anh ta muốn học tiếng Hà Lan, tôi muốn giúp anh ta” trở thành minh chứng cay đắng cho khoảng cách giữa mục tiêu hội nhập trên giấy tờ và thực tế phũ phàng.​

Điều gây phẫn nộ đặc biệt là việc người phụ nữ này được cho là đã nộp đơn khiếu nại từ năm 2019, nhưng trong thời gian dài, các cơ quan chức năng không có bước xử lý rõ ràng. Chỉ đến khi ngày càng nhiều báo cáo về hành vi sai trái của cùng người đàn ông xuất hiện, ông ta mới bị bắt và sau đó, năm 2024, bị kết án ba năm tù vì hai tội hiếp dâm.​

Các cư dân khác cũng mô tả bầu không khí căng thẳng trong tòa nhà, với những cuộc cãi vã thường xuyên ở hành lang và khu sinh hoạt chung. Một sinh viên kể với đài truyền hình rằng anh từng bị đe dọa bằng dao làm bếp, cho thấy mức độ leo thang của xung đột vượt xa những va chạm nhỏ thường thấy trong các khu ở đông người.​

Trước những cáo buộc, Carolien de Heer, chủ tịch quận Đông Amsterdam, thừa nhận các khó khăn pháp lý khi muốn trục xuất những người bị nghi phạm tội khỏi khu nhà. Bà cho rằng rất khó áp dụng các biện pháp mạnh khi thiếu bằng chứng đủ vững chắc, và “liên tục vấp phải những trở ngại tương tự” trong quy trình pháp lý.​

Đài BNNVARA cũng dẫn thông tin rằng công ty vận hành khu nhà nghi ngờ đã có một vụ cưỡng hiếp tập thể xảy ra trong tòa nhà do mình quản lý. Tuy nhiên, cảnh sát nói với tờ De Telegraaf rằng họ không nắm được bất kỳ vụ cưỡng hiếp tập thể nào tại đây, dù thừa nhận đã ghi nhận tổng cộng bảy trường hợp tấn công tình dục liên quan đến khu nhà ở.​

Khu dự án được đưa vào sử dụng từ năm 2018 như một phần trong chiến lược nhà ở và hội nhập của thành phố. Theo thông tin hiện có, đơn vị vận hành từng muốn đóng cửa khu nhà sớm nhất từ năm 2023, song chính quyền địa phương đã bác đề xuất này; thay vào đó, nơi đây dự kiến chỉ chấm dứt hoạt động vào năm 2028, khi hợp đồng giữa thành phố và công ty vận hành hết hạn.​

Vụ việc làm dấy lên những câu hỏi sâu sắc về cách thiết kế và giám sát các dự án hội nhập. Ý tưởng kết nối người di cư với sinh viên có thể đúng về mặt lý thuyết, nhưng nếu thiếu khung hỗ trợ xã hội, thiếu nhân sự chuyên môn và thiếu cơ chế phản hồi hiệu quả khi có sự cố, rủi ro bạo lực và lạm dụng sẽ bị che khuất dưới khẩu hiệu “đa văn hóa” và “cộng đồng”.​

Đối với các nhà hoạch định chính sách tại Hà Lan, trường hợp này là lời cảnh báo về việc không thể chỉ dựa vào mục tiêu tốt đẹp mà xem nhẹ khâu thực thi. Những cáo buộc cho thấy nếu thiếu minh bạch và giám sát, các dự án hội nhập có thể vô tình tạo nên những không gian mà ở đó người yếu thế – trong trường hợp này là sinh viên trẻ – trở nên dễ tổn thương hơn, thay vì được bảo vệ.​

Từ một góc độ khác, cuộc tranh luận xung quanh dự án ở Amsterdam cũng phản chiếu những căng thẳng rộng hơn trong xã hội châu Âu về di cư, an ninh và hội nhập. Các lực lượng hoài nghi di cư có thể sử dụng các vụ việc như vậy để củng cố hình ảnh người di cư gắn với tội phạm, trong khi nhiều tổ chức xã hội lại lo ngại rằng những thất bại trong thiết kế dự án sẽ khiến toàn bộ nỗ lực hội nhập bị đánh đồng là “nguy hiểm” hoặc “vô ích”.​