Căng thẳng Bangladesh-Ấn Độ hạ nhiệt, Dhaka phát tín hiệu hòa giải

Ấn Độ – Chính phủ lâm thời Bangladesh ngày 23-12 phát đi thông điệp nhấn mạnh nước này không muốn để quan hệ với Ấn Độ, quốc gia láng giềng lớn, rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài, trong bối cảnh những cuộc biểu tình phản đối New Delhi thời gian gần đây làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy đối đầu mới giữa hai bên. Cố vấn chính phủ lâm thời Salehuddin Ahmed khẳng định ưu tiên hiện nay của Dhaka là củng cố quan hệ song phương với Ấn Độ và duy trì ổn định kinh tế, đồng thời trấn an rằng các phát ngôn chống Ấn Độ trong nước chủ yếu mang tính chính trị cá nhân, không phản ánh lập trường chính thức của chính quyền lâm thời.​

Theo ông Ahmed, quyền lãnh đạo chính phủ lâm thời Bangladesh Muhammad Yunus đang trực tiếp chỉ đạo các nỗ lực ngoại giao nhằm xoa dịu căng thẳng, tìm kiếm đối thoại và đưa quan hệ với New Delhi trở lại quỹ đạo hợp tác vốn có giữa hai nước láng giềng Nam Á. Giới chức Bangladesh cho rằng việc để tình hình leo thang có thể tác động xấu đến môi trường đầu tư, thương mại và đời sống kinh tế – xã hội trong nước, vốn đã chịu sức ép bởi tình trạng bất ổn chính trị kéo dài và các cuộc xuống đường quy mô lớn nhiều tuần qua.​

Trong bối cảnh đó, Dhaka đưa ra quyết định tiếp tục nhập khẩu 50.000 tấn gạo từ Ấn Độ, được xem là một bước đi mang tính biểu tượng nhằm duy trì mạch hợp tác kinh tế và khẳng định cam kết không để tranh cãi chính trị làm gián đoạn các dòng chảy thương mại thiết yếu. Thương mại nông sản, trong đó có gạo, từ lâu là trụ cột quan trọng trong quan hệ kinh tế song phương, góp phần bảo đảm an ninh lương thực cho Bangladesh và đem lại lợi ích ổn định cho nông dân, doanh nghiệp xuất khẩu Ấn Độ.​

Ở chiều ngược lại, New Delhi vẫn thể hiện sự cảnh giác trước những diễn biến bất ổn tại nước láng giềng khi Bộ Ngoại giao Ấn Độ triệu Cao ủy Bangladesh tại New Delhi, ông Muhammad Riaz Hamidullah, để bày tỏ quan ngại về an ninh của các phái đoàn ngoại giao Ấn Độ trên lãnh thổ Bangladesh. Ấn Độ đặc biệt chú ý đến các cuộc biểu tình diễn ra gần trụ sở phái đoàn ngoại giao, coi đây là chỉ dấu rủi ro an ninh cần được phía Bangladesh xử lý dứt điểm nhằm tránh những sự cố có thể tác động tiêu cực đến quan hệ hai nước.​

Căng thẳng ngoại giao hiện nay bùng lên trong bối cảnh nội tình Bangladesh trải qua thời kỳ nhạy cảm, khi các đảng phái và lực lượng chính trị liên tục huy động biểu tình, khiến tình hình trên đường phố và đời sống chính trị thêm phần xáo trộn. Giới phân tích khu vực nhận định, trong bối cảnh đó, việc chính phủ lâm thời Bangladesh chủ động phát đi tín hiệu hòa giải với Ấn Độ là bước đi nhằm trấn an cả công chúng trong nước lẫn cộng đồng quốc tế, cho thấy Dhaka không muốn để bất ổn nội bộ kéo theo khủng hoảng đối ngoại với nước láng giềng quan trọng.​

Dù những tuyên bố thiện chí từ Dhaka bước đầu giúp hạ nhiệt bầu không khí, triển vọng ổn định lâu dài vẫn phụ thuộc vào khả năng kiềm chế các phát ngôn, hành động cực đoan chống Ấn Độ trong nội bộ Bangladesh, cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa hai bên trong bảo đảm an ninh cho cơ quan đại diện ngoại giao. Nếu duy trì được đối thoại và tách bạch vấn đề chính trị nội bộ với quan hệ đối ngoại, Bangladesh và Ấn Độ vẫn có cơ hội giữ vững nền tảng hợp tác nhiều năm qua, nhất là trong các lĩnh vực kinh tế, kết nối hạ tầng và an ninh khu vực Nam Á.