Trung tâm Vũ trụ Việt Nam hơn 7.000 tỷ đồng đi vào hoạt động

Việt Nam – Ngày 13/3, tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ khai mạc “Diễn đàn tầm nhìn vũ trụ Việt Nam – Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới” và khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, dự án có tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng từ nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản.​

Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng nhấn mạnh việc hoàn thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đánh dấu một bước phát triển quan trọng của ngành khoa học và công nghệ vũ trụ, thể hiện khát vọng “nghĩ sâu, làm lớn, tiến sâu vào lòng đất, vươn xa ra biển lớn và vươn cao lên vũ trụ” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Theo ông, diễn đàn hợp tác Việt Nam – Nhật Bản về vũ trụ mở ra một chương hợp tác mới, sâu rộng, thực chất và hiệu quả hơn giữa hai quốc gia.​

Thủ tướng đánh giá Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là một tổ hợp hạ tầng hiện đại, có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á, là kết quả của quá trình hợp tác lâu dài, bền bỉ giữa các cơ quan, doanh nghiệp và giới khoa học hai nước. Ông gửi lời cảm ơn Chính phủ, các tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản đã đồng hành cùng Việt Nam trong việc hình thành và phát triển năng lực vũ trụ, tạo nền tảng để hai bên tiếp tục vươn tới những tầm cao mới vì thịnh vượng chung và vì hòa bình, hợp tác khu vực và thế giới.​

Về tầm nhìn phát triển, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành quốc gia có trình độ khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á, từng bước làm chủ các công nghệ cốt lõi. Sau mốc 2030, Việt Nam hướng tới xây dựng năng lực tự chủ về công nghệ vệ tinh, khai thác và ứng dụng dữ liệu không gian để xử lý các bài toán toàn cầu và phục vụ an ninh quốc gia.​​

Chính phủ sẽ tập trung triển khai các chương trình, đề án lớn về khoa học và công nghệ vũ trụ, ưu tiên tăng cường năng lực quan sát Trái đất, phát triển hạ tầng dữ liệu vệ tinh dùng chung, năng lực phân tích, cảnh báo, hỗ trợ điều hành theo thời gian thực. Cùng với đó là chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chú trọng các chuyên ngành hệ thống, vận hành, xử lý dữ liệu và an toàn thông tin cho lĩnh vực vũ trụ.​

Thủ tướng giao Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức vận hành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam theo hướng hiệu quả, an toàn, chuyên nghiệp và bền vững, phát huy đồng bộ các chức năng nghiên cứu, tích hợp, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Mục tiêu là đưa trung tâm trở thành hạ tầng năng lực lõi quốc gia trong khoa học và công nghệ vũ trụ, đóng vai trò “bệ phóng” chiến lược cho các chương trình vũ trụ trong tương lai.​​

Thủ tướng đồng thời yêu cầu các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ để phóng vệ tinh LOTUSat-1 vào cuối năm 2027, bảo đảm an toàn, đúng tiến độ và khai thác hiệu quả sau khi đi vào hoạt động. Việt Nam cũng sẽ từng bước phát triển các hệ vệ tinh nhỏ, tạo thêm năng lực chủ động trong giám sát tài nguyên, môi trường và ứng phó thiên tai.​

Ông kêu gọi các bộ, ngành, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp của cả hai nước tăng cường kết nối, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp vũ trụ. Việt Nam khẳng định sẵn sàng tạo điều kiện để các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển và cộng đồng doanh nghiệp đồng hành trong lộ trình xây dựng ngành công nghiệp vũ trụ theo tinh thần “3 đẩy mạnh” và “3 cùng”.​​

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được xây dựng trên diện tích 9 ha, sử dụng nguồn vốn ODA của Chính phủ Nhật Bản với tổng vốn đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, được đánh giá thuộc nhóm hiện đại trong khu vực. Công trình gồm Trung tâm điều hành, Trung tâm khai thác và ứng dụng dữ liệu vệ tinh, Trung tâm nghiên cứu và phát triển vệ tinh, hệ thống mặt đất với anten đường kính 9,3 m, bảo tàng vũ trụ, trung tâm đa phương tiện, nhà khách quốc tế, Đài Thiên văn Nha Trang cùng hệ thống hạ tầng phục vụ đào tạo và chuyển giao công nghệ.​