Tổng thống Ba Lan nói Ukraine “thiếu trân trọng” nỗ lực hỗ trợ

Ba Lan – Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki mới đây bày tỏ với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky rằng người dân Ba Lan cảm thấy Kiev chưa thể hiện đầy đủ sự biết ơn đối với những nỗ lực hỗ trợ to lớn mà Warsaw đã dành cho Ukraine kể từ khi xung đột với Nga bùng nổ. Ông cho rằng sự hỗ trợ đa phương diện của Ba Lan, từ viện trợ quân sự, nhân đạo tới việc tiếp nhận người tị nạn, “không được thấu hiểu hay trân trọng đúng mức”.​

Trong cuộc trao đổi được mô tả là thẳng thắn, chân thành và lịch sự, ông Nawrocki trực tiếp nêu quan điểm này với ông Zelensky trong chuyến thăm của Tổng thống Ukraine tới Warsaw ngày 19/12. Đáp lại, nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định Kiev luôn ghi nhớ và biết ơn sự giúp đỡ từ Ba Lan, đồng thời nhấn mạnh “sẽ mãi như vậy”.​

Trước đó, quan hệ giữa hai nước từng xuất hiện những nốt trầm khi Tổng thống Ba Lan nhiều lần yêu cầu Ukraine hợp tác sâu hơn trong việc xử lý di sản lịch sử liên quan tới các vụ thảm sát khoảng 100.000 người Ba Lan tại vùng Volhynia trong giai đoạn 1943–1945, do lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine gây ra. Ông Nawrocki coi đây là tội diệt chủng và cáo buộc phía Kiev né tránh trách nhiệm cũng như trì hoãn việc khai quật hài cốt các nạn nhân để phục vụ điều tra và tưởng niệm.​

Trước áp lực này, Tổng thống Zelensky ngày 18/12 bày tỏ thiện chí, cho biết Ukraine sẵn sàng có những hành động cụ thể thay vì chỉ dừng lại ở các tuyên bố mang tính tượng trưng. Tuyên bố được xem là nỗ lực xoa dịu bức xúc trong dư luận Ba Lan, nơi ký ức về các vụ thảm sát vẫn là chủ đề nhạy cảm trong đời sống chính trị và xã hội.​

Kể từ khi xung đột Nga – Ukraine bùng nổ hồi tháng 2/2022, Ba Lan nổi lên là một trong những điểm tựa quan trọng nhất của Kiev tại châu Âu. Nước này đã tiếp nhận hơn một triệu người tị nạn Ukraine, đồng thời trở thành tuyến trung chuyển chủ lực cho các gói viện trợ quân sự và nhân đạo từ phương Tây đổ vào Ukraine.​

Warsaw cũng là một trong những nhà cung cấp vũ khí và hỗ trợ hậu cần tích cực nhất cho Kiev trong hơn hai năm qua, bất chấp những căng thẳng nhất định trong quan hệ song phương vì vấn đề nông sản, lịch sử và cảm nhận trong công luận về gánh nặng chiến tranh. Trong bối cảnh đó, phát biểu mới của Tổng thống Nawrocki được nhìn nhận như lời cảnh báo rằng sự kiên nhẫn của Ba Lan không phải là vô hạn và Kiev cần có thêm những động thái mang tính biểu tượng lẫn thực chất để củng cố niềm tin của đồng minh quan trọng này.​

Dù vậy, với tuyên bố khẳng định “luôn biết ơn” của ông Zelensky và cam kết sẵn sàng hành động cụ thể về hồ sơ lịch sử Volhynia, cả Warsaw và Kiev vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại nhằm tránh để các bất đồng làm lu mờ lợi ích chiến lược chung trong việc đối phó với Nga. Cách hai bên xử lý những vấn đề nhạy cảm hiện nay sẽ có ý nghĩa then chốt đối với tương lai liên minh Ba Lan – Ukraine trong giai đoạn xung đột còn nhiều bất định phía trước.