Ngân hàng ngoại đầu tiên mở lối cho tham vọng trung tâm tài chính Việt

Việt Nam – Việc UOB – một trong những ngân hàng hàng đầu Singapore – trở thành nhà băng ngoại đầu tiên đặt trụ sở trong Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM không chỉ là một hợp đồng đầu tư, mà là bước “mở lối” quan trọng cho tham vọng đưa Việt Nam lên bản đồ tài chính khu vực. Động thái này cho thấy các định chế tài chính quốc tế đã bắt đầu nhìn nhận trung tâm tài chính Việt Nam không chỉ trên giấy tờ nghị quyết, mà là một điểm đến thực sự cho dòng vốn, dịch vụ ngân hàng và các sản phẩm tài chính cao cấp.​

UOB không phải cái tên xa lạ với thị trường Việt Nam. Ngân hàng này đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam từ năm 1992 và mở chi nhánh 100% vốn nước ngoài tại TP HCM từ năm 1995, gắn bó với ba thập kỷ biến chuyển của nền kinh tế Việt Nam. Nay, việc khởi công tòa trụ sở UOB trong khu vực Trung tâm tài chính quốc tế được chính lãnh đạo Chính phủ nhắc đến trong chuyến thăm Singapore cho thấy mức độ tin tưởng và cam kết nâng cấp hiện diện của ngân hàng này tại Việt Nam.​

Không chỉ dừng ở một công trình biểu tượng, UOB đồng thời lên kế hoạch tăng vốn điều lệ tại Việt Nam lên 10.000 tỷ đồng, qua đó mở rộng năng lực cung ứng vốn và dịch vụ tài chính cho khách hàng trong nước. Nâng vốn trong bối cảnh cạnh tranh ngân hàng ngày càng gay gắt cho thấy UOB xem Việt Nam là thị trường chiến lược tại Đông Nam Á, chứ không phải một điểm dừng chân vệ tinh trong mạng lưới khu vực. Với nền tảng vốn mạnh hơn, ngân hàng này có điều kiện phát triển các sản phẩm tài chính phức tạp hơn, phục vụ các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp FDI lẫn khách hàng nội địa có nhu cầu kết nối dòng vốn quốc tế.​

Ở chiều ngược lại, sự hiện diện sâu hơn của UOB cũng là phép thử cho năng lực “đón nhận” của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam – một mô hình còn rất mới. Trung tâm này được thành lập theo Nghị quyết của Quốc hội tháng 6/2025 và Nghị định 323 của Chính phủ tháng 12 cùng năm, với cấu trúc “một trung tâm, hai điểm đến” đặt tại TP HCM và Đà Nẵng. Điều đó cho thấy Việt Nam không chỉ muốn xây một khu tài chính tập trung đơn thuần, mà hướng tới một mạng lưới tài chính đa điểm, đủ sức kết nối với các trung tâm trong khu vực như Singapore, Hong Kong hay Thượng Hải.​

Trước UOB, các ngân hàng trong nước như MB, Vietcombank, VietinBank đã được nhắc tới là những tổ chức tiên phong tham gia trung tâm tại TP HCM và Đà Nẵng. Việc các “ông lớn” nội địa cam kết tham gia cùng thời điểm với ngân hàng ngoại đầu tiên tạo nên sự đan xen giữa vốn nội – ngoại, giúp trung tâm không rơi vào tình trạng “chỉ đẹp trên maket nhưng thiếu dòng tiền thật” như một số khu tài chính từng gặp phải. Sự phối hợp giữa ngân hàng nội địa và định chế quốc tế, nếu được tổ chức tốt, có thể tạo nên hệ sinh thái dịch vụ đa tầng: từ ngân hàng bán lẻ, bán buôn, thị trường vốn, cho tới tài chính công nghệ, tài sản số.​

Tuy vậy, lợi ích lớn nhất mà UOB mang lại có thể không nằm ở con số vốn điều lệ hay diện tích tòa nhà, mà ở “chất xám” đi kèm. Lãnh đạo ngân hàng này khẳng định sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về quản trị ngân hàng, quản lý rủi ro, phát triển thị trường vốn và kết nối dòng vốn quốc tế với phía Việt Nam. Đó là những năng lực mà bất kỳ trung tâm tài chính non trẻ nào cũng cần, bởi để trở thành điểm trung chuyển vốn khu vực, chỉ hạ tầng vật chất là chưa đủ nếu thiếu khung quản trị, cơ chế giám sát và nguồn nhân lực hiểu cách vận hành thị trường tài chính toàn cầu.​

Về phía Singapore, việc UOB “đi trước một bước” cũng phản ánh cách quốc gia này nhìn nhận cơ hội hợp tác tài chính với Việt Nam. Singapore hiện là nhà đầu tư lớn nhất ASEAN và đứng thứ hai trong tổng số 153 quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam, với 4.400 dự án còn hiệu lực và hơn 90 tỷ USD vốn đăng ký. Các khu công nghiệp VSIP do hai bên hợp tác đã trở thành biểu tượng thành công về hợp tác công nghiệp; nay, trung tâm tài chính quốc tế có thể trở thành “VSIP phiên bản tài chính” nếu tận dụng tốt kinh nghiệm thiết kế mô hình, cơ chế vận hành và quản lý rủi ro từ đối tác Singapore.​

Phía Singapore cũng không giấu kỳ vọng vào vai trò kết nối của trung tâm tài chính Việt Nam. Phó thủ tướng Gan Kim Yong nhấn mạnh trung tâm tài chính quốc tế là quyết sách đúng và đúng thời điểm, đồng thời đề nghị Việt Nam vừa bảo đảm vai trò trung tâm của ngân hàng trung ương và ngân hàng trong nước, vừa xây dựng mạng lưới hợp tác với các định chế nước ngoài. Nói cách khác, trung tâm tài chính Việt Nam được kỳ vọng không phải là “sân chơi riêng” cho nhà đầu tư ngoại, mà là nơi ngân hàng Việt – ngoại cùng tham gia, dưới một khuôn khổ thể chế tiên tiến và kỷ luật.​

Thách thức ở đây là thể chế và nhân lực: muốn trở thành trung tâm tài chính thực thụ, cơ quan quản lý phải xây dựng hệ thống luật lệ đủ tiến bộ và chặt chẽ, đồng thời phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao cả trong lẫn ngoài nước. Điều này đã được phía Singapore lưu ý, và cũng là kinh nghiệm rút ra từ nhiều trung tâm tài chính mới nổi từng hụt hơi vì thiếu nền tảng pháp lý và nhân lực tương xứng với tham vọng. Nếu khung pháp lý về tài chính xanh, tài chính bền vững, tài chính công nghệ, tài sản số không được hoàn thiện kịp thời, trung tâm tài chính sẽ khó thu hút những dòng vốn và dịch vụ có giá trị gia tăng cao.​

Chính vì vậy, các khuyến nghị từ gần 20 doanh nghiệp, quỹ đầu tư, ngân hàng Singapore trong buổi tọa đàm với Phó thủ tướng Nguyễn Hòa Bình – như nhu cầu ổn định chính sách, sớm hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản số, fintech – cần được xem là “bài tập” ưu tiên trong giai đoạn đầu vận hành trung tâm. Nhà đầu tư tài chính đánh giá rất cao khả năng dự báo và tính nhất quán của chính sách, bởi chỉ khi rủi ro thể chế được thu hẹp, họ mới sẵn sàng triển khai các dự án dài hạn quy mô lớn.​

UOB đến sớm, nhưng chắc chắn không phải là cái tên cuối cùng. Nếu Việt Nam duy trì được đà cải cách thể chế, hoàn thiện khung pháp lý và bảo đảm ổn định vĩ mô, trung tâm tài chính quốc tế rất có thể trở thành “lõi tài chính” của quá trình hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị vốn khu vực. Khi đó, tòa trụ sở của một ngân hàng Singapore tại TP HCM sẽ không chỉ là biểu tượng của một thương vụ đầu tư, mà là dấu mốc khởi đầu cho một bước chuyển cấp độ của thị trường tài chính Việt Nam.​