Iran xin lỗi láng giềng vùng Vịnh giữa xung đột leo thang​

Iran – Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 7/3 bất ngờ gửi lời xin lỗi tới các nước láng giềng vùng Vịnh vì những cuộc tấn công quân sự xuất phát từ lãnh thổ Iran trong hơn một tuần leo thang căng thẳng vừa qua với liên quân Mỹ – Israel. Ông khẳng định Tehran không mong muốn kéo các nước trong khu vực vào vòng xoáy chiến sự và cam kết Iran sẽ không tiến hành tấn công nếu không bị tấn công trước từ lãnh thổ của các nước láng giềng. Thông điệp được đưa ra trong bối cảnh nhiều thủ đô vùng Vịnh lo ngại nguy cơ trở thành mục tiêu trả đũa chéo giữa các bên tham chiến.​

Phát biểu của Tổng thống Pezeshkian được xem là nỗ lực xoa dịu những lo ngại ngày càng gia tăng tại Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), sau khi Iran liên tiếp sử dụng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các mục tiêu quân sự gắn với Mỹ và Israel trong khu vực. Giới chức khu vực đánh giá việc lãnh đạo Iran công khai xin lỗi là động thái hiếm hoi, phản ánh sức ép ngoại giao và kinh tế mà Tehran đang phải đối mặt giữa lúc các tuyến hàng hải và dòng vốn đầu tư trong khu vực bị ảnh hưởng bởi chiến sự.​

Tuy nhiên, tín hiệu “xuống thang” này nhanh chóng bị lu mờ bởi các diễn biến trên thực địa. Ngay sau tuyên bố của Tổng thống Pezeshkian, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn triển khai một đợt tấn công bằng máy bay không người lái vào căn cứ không quân Al Dhafra của Mỹ tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Căn cứ này lâu nay được coi là một trong những điểm tựa chiến lược cho hoạt động quân sự của Washington tại Trung Đông, vì vậy, vụ tấn công được xem là tín hiệu cho thấy Iran vẫn duy trì sức ép quân sự lên Mỹ bất chấp thông điệp muốn giảm căng thẳng với các nước vùng Vịnh.​

Song song đó, vòng xoáy bạo lực giữa Israel và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp với các cuộc không kích qua lại. Từ biên giới Israel, chiến sự đã nhanh chóng lan sang lãnh thổ Liban, nơi phong trào Hezbollah được cho là đóng vai trò tuyến đầu trong việc đáp trả Israel. Theo số liệu được truyền thông khu vực dẫn lại, các đợt tấn công và giao tranh đã khiến hơn 1.015 người tại Liban thương vong, cho thấy mức độ lan rộng và cường độ của chiến sự vượt xa phạm vi lãnh thổ Iran.​

Thương vong dân sự và quân sự ở cả hai phía tiếp tục tăng khi xung đột bước sang tuần thứ hai. Thống kê mới nhất cho thấy các đợt không kích và pháo kích đã làm thiệt mạng 1.332 dân thường tại Iran, cùng với đó là 11 người Israel và 6 binh sĩ Mỹ. Con số thương vong không ngừng gia tăng đang làm dấy lên làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ dư luận quốc tế, kêu gọi các bên kiềm chế và ưu tiên giải pháp ngoại giao để tránh nguy cơ xung đột khu vực leo thang thành đối đầu rộng lớn hơn.​

Trong khi Washington tiếp tục khẳng định quyền “tự vệ” của mình và của Israel, Nhà Trắng đồng thời gia tăng sức ép đòi Tehran phải chấp nhận các điều kiện chấm dứt giao tranh. Mỹ yêu cầu Iran “đầu hàng vô điều kiện”, trong đó có việc dừng toàn bộ các hoạt động tấn công vào lực lượng và cơ sở liên quan tới Mỹ và Israel, cũng như chấm dứt hỗ trợ cho các nhóm vũ trang đồng minh trong khu vực. Giới quan sát nhận định yêu cầu cứng rắn này khiến dư địa cho đàm phán và trung gian hòa giải trở nên hạn hẹp, khi Tehran nhiều lần khẳng định sẽ không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào bị coi là “áp đặt từ bên ngoài”.​

​

​