Du học sinh Việt sốc với cách người Đức nấu cơm​

CHLB Đức – Câu chuyện bắt đầu từ trải nghiệm đời sống thường ngày của một du học sinh Việt Nam tại Đức, khi lần đầu chứng kiến cách người Đức nấu cơm theo thói quen của họ. Thay vì vo gạo kỹ, canh nước cẩn thận và dùng nồi cơm điện như đa số gia đình Việt, nhiều người Đức chọn cách nấu đơn giản, ít công đoạn và không quá coi trọng độ dẻo, thơm hay độ “chuẩn” của hạt gạo như người Việt vẫn làm. Sự khác biệt này khiến du học sinh Việt không khỏi bất ngờ, thậm chí “sốc” vì thấy bữa cơm – vốn là “linh hồn” trong văn hoá ẩm thực Việt – lại được chuẩn bị một cách rất khác ở một đất nước châu Âu.​

Trong văn hoá Việt Nam, nồi cơm không chỉ là món ăn chính mà còn là thước đo sự chu đáo, khéo léo của người nấu. Gạo thường được vo nhiều lần cho sạch, ngâm hoặc canh tỉ lệ nước kỹ lưỡng để cơm chín đều, dẻo, thơm, không nhão, không khô. Bữa cơm gia đình vì thế gắn với cảm xúc, kỷ niệm và cả sự tự hào về khẩu vị. Những du học sinh lớn lên trong thói quen đó thường mang theo cả nồi cơm điện, loại gạo quen thuộc từ Việt Nam hoặc tìm mua gạo châu Á ở Đức để có thể duy trì cách nấu “đúng chuẩn”.​

Trái lại, ở nhiều gia đình Đức, cơm chỉ là một lựa chọn trong rất nhiều loại tinh bột như mì, khoai tây, bánh mì và thường không phải là “nhân vật chính” trên bàn ăn. Khi nấu cơm, họ có thể dùng nồi thường, không vo gạo nhiều bước, đôi khi thậm chí nấu kiểu pasta: cho nhiều nước, đun sôi rồi chắt bỏ phần nước thừa. Họ chú trọng sự tiện lợi, nhanh gọn, phù hợp với nhịp sống bận rộn, hơn là độ mượt mà của từng hạt cơm như thói quen người Việt. Chính cách tiếp cận “thực dụng” này khiến không ít du học sinh Việt cảm thấy hụt hẫng khi ăn cơm ở bếp chung ký túc xá hoặc khi được mời ăn tại nhà người bản xứ.​

Sự “sốc” của du học sinh Việt thực chất phản ánh cú va chạm văn hoá sâu sắc hơn là chuyện nồi cơm. Không chỉ khác nhau về kỹ thuật nấu, hai nền văn hoá còn khác trong cách coi trọng bữa ăn gia đình, cảm xúc gắn với món ăn và tiêu chuẩn “ngon – dở” của từng dân tộc. Khi sang Đức, nhiều bạn trẻ phải học cách chấp nhận rằng “cơm ngon” trong mắt mình chưa chắc đã là tiêu chuẩn chung, đồng thời tìm cách dung hòa: vẫn tự nấu cơm theo kiểu Việt khi có thể, nhưng cũng thử mở lòng với thói quen ăn uống của người bản địa.​

Từ trải nghiệm ban đầu đầy bất ngờ, không ít du học sinh dần nhận ra đây là cơ hội để hiểu hơn về văn hoá, lối sống và góc nhìn của người Đức. Sự khác biệt trên mâm cơm trở thành đề tài trò chuyện, là cầu nối giúp họ giải thích cho bạn bè quốc tế hiểu thêm về người Việt, về lý do vì sao “nồi cơm” lại quan trọng đến vậy. Và chính trong những khoảnh khắc ấy, bản sắc ẩm thực Việt được giữ gìn, lan toả – dù ở một căn bếp nhỏ giữa trời Âu, giữa tiếng nước sôi và mùi cơm mới chín