Cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ siết gọng kìm trước nguy cơ khủng bố IS​

Thổ Nhĩ Kỳ – Đợt truy quét kéo dài suốt đêm tại làng Elmalik, cách Istanbul khoảng 100 km, cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ đang đối mặt một áp lực an ninh ngày càng phức tạp từ tàn dư tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Cuộc đột kích nhằm vào một “nhà an toàn” bị nghi là điểm tập kết cho âm mưu tấn công nhắm vào các cộng đồng dân tộc thiểu số trong kỳ nghỉ đông, thời điểm mà lực lượng an ninh luôn lo ngại nguy cơ khủng bố gia tăng.​

Theo thông tin từ Bộ Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ, chiến dịch bắt đầu từ đêm 28/12, kéo dài sang rạng sáng 29/12, khi cảnh sát triển khai lực lượng quy mô lớn bao vây Elmalik và áp sát mục tiêu. Ngay khi các sĩ quan tiếp cận ngôi nhà, các tay súng IS đã nổ súng dữ dội, khiến ba sĩ quan thiệt mạng và tám người khác bị thương, đẩy chiến dịch vào một trận đấu súng căng thẳng kéo dài hơn bảy giờ.​

Hình ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy tiếng súng vang dội suốt đêm, khói bốc lên từ khu vực mục tiêu cùng hàng loạt xe cứu hỏa và phương tiện bọc thép xuất hiện tại hiện trường. Lực lượng chức năng sau đó thông báo đã tiêu diệt sáu tay súng IS và bắt giữ năm nghi phạm liên quan, chấm dứt một trong những cuộc đối đầu được đánh giá là dữ dội nhất trong những tháng gần đây.​

Một chi tiết đáng chú ý là giới chức Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh yếu tố “cẩn trọng tối đa” trong suốt chiến dịch, khi bên trong ngôi nhà có phụ nữ và trẻ em. Bộ trưởng Nội vụ Ali Yerlikaya cho biết năm phụ nữ và sáu trẻ nhỏ đã được đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm và chuyển đến nơi an toàn, cho thấy lực lượng an ninh buộc phải cân bằng giữa yêu cầu triệt phá khủng bố và nhiệm vụ bảo vệ thường dân.​

Để hỗ trợ chiến dịch, nguồn cung điện và khí đốt tại Elmalik bị cắt tạm thời, các trường học trong khu vực phải đóng cửa cả ngày, biến ngôi làng nhỏ thành một “vùng phong tỏa” thực sự. Những biện pháp này phản ánh mức độ nghiêm trọng của mối đe dọa, đồng thời đặt ra câu hỏi về cái giá xã hội phải trả mỗi khi chính quyền phát động một chiến dịch chống khủng bố quy mô lớn ngay giữa cộng đồng dân cư.​

Trong nhiều năm qua, Thổ Nhĩ Kỳ duy trì liên tiếp các chiến dịch an ninh chống lại IS và các tổ chức vũ trang bị Ankara liệt vào danh sách khủng bố, từ các thành phố lớn đến những địa bàn hẻo lánh. Elmalik chỉ là một mắt xích mới trong chuỗi nỗ lực đó, khi chính quyền tìm cách khống chế các “điểm nóng tiềm tàng” trước khi chúng biến thành hiện trường của các vụ tấn công đẫm máu.​

Mức độ cảnh giác được nâng lên đặc biệt mỗi dịp cuối năm, khi ký ức về vụ tấn công hộp đêm Reina tại Istanbul trong đêm đón năm mới 2017 – khiến 39 người thiệt mạng – vẫn còn là cú sốc chưa phai mờ với xã hội Thổ Nhĩ Kỳ. Từ sau thời điểm đó, các chiến dịch truy quét vào giai đoạn lễ hội luôn dày đặc hơn, thay đổi không khí đường phố trong thời gian đáng lẽ thuộc về vui chơi và nghỉ ngơi.​

Dù IS đã suy yếu đáng kể sau các chiến dịch quân sự tại Syria và Iraq, tổ chức này vẫn duy trì được những “mạng lưới ngủ yên” và các cá nhân cực đoan hoạt động rời rạc tại nhiều quốc gia, trong đó có Thổ Nhĩ Kỳ. Việc lực lượng an ninh phải đối đầu với một nhóm tay súng đủ khả năng cầm cự hơn bảy giờ cho thấy nguy cơ từ các tế bào nhỏ lẻ nhưng liều lĩnh và sẵn sàng tử thủ vẫn chưa hề bị xóa bỏ.​

Về mặt chiến lược, Ankara vừa muốn chứng minh năng lực chống khủng bố trước dư luận trong nước, vừa gửi thông điệp tới các đồng minh phương Tây rằng Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là “lá chắn” quan trọng trước các mối đe dọa từ IS. Tuy nhiên, mỗi chiến dịch như Elmalik cũng đồng thời đào sâu bài toán cân bằng giữa an ninh, quyền con người và sự bình yên tối thiểu trong đời sống thường nhật của người dân.​

Với cộng đồng dân tộc thiểu số – nhóm bị cho là mục tiêu trong âm mưu tấn công lần này – nguy cơ bạo lực cực đoan chồng lên nỗi lo bị cuốn vào vòng xoáy nghi ngờ và giám sát an ninh tăng cường. Mỗi lần truy quét, những khu dân cư này lại đối mặt với việc phong tỏa, kiểm tra gắt gao, dễ làm dấy lên tâm lý bị kỳ thị nếu chính sách không được triển khai một cách thận trọng và minh bạch.​

Về dài hạn, các chuyên gia an ninh nhiều lần cảnh báo chỉ dùng biện pháp quân sự và cảnh sát sẽ khó thể xóa bỏ tận gốc mầm mống cực đoan. Nếu không song hành với các chương trình hòa nhập xã hội, giáo dục, kinh tế và ngăn chặn tuyên truyền cực đoan trên mạng, những “nhà an toàn” như ở Elmalik rất có thể sẽ tiếp tục xuất hiện dưới hình thức khác.​

Trận đấu súng kéo dài hơn bảy giờ ở Elmalik vì thế không chỉ là một chiến dịch trấn áp đơn lẻ, mà là lát cắt cho thấy cuộc đấu lâu dài giữa nhà nước và chủ nghĩa cực đoan vẫn chưa có hồi kết. Câu chuyện này một lần nữa đặt ra thách thức: làm thế nào để bảo vệ an ninh quốc gia mà không đẩy người dân vào cảm giác sống trong một xã hội thường trực khẩn cấp, nơi tiếng súng có thể vang lên bất cứ lúc nào ngay giữa một ngôi làng yên ả.