AfD hiện tại chưa bị xếp loại là “cực hữu đã được xác nhận”

CHLB Đức – Tòa án hành chính tại Köln đã buộc Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp Liên bang Đức (BfV) phải tạm thời rút lại quyết định xếp toàn bộ đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) vào diện “cực hữu đã được xác nhận”. Tuy nhiên, phán quyết này mới chỉ mang tính bước đầu và chưa phải là kết luận cuối cùng của quá trình tố tụng.

AfD vốn đã bị coi là “trường hợp nghi ngờ cực hữu” từ tháng 3/2022. Đến tháng 5/2025, BfV nâng mức đánh giá, xếp toàn bộ đảng vào diện “cực hữu đã được xác nhận” – mức cao nhất trong thang phân loại của cơ quan tình báo nội địa. Song chỉ vài ngày sau, AfD khởi kiện. Trong thủ tục khẩn cấp, Tòa án hành chính Köln nay ra quyết định có lợi cho đảng này.

Theo đó, BfV tạm thời không được phép tiếp tục gọi AfD là “cực hữu đã được xác nhận”. Dù vậy, tòa cũng nêu rõ vẫn tồn tại “nghi ngờ mạnh mẽ” rằng AfD theo đuổi những mục tiêu chống lại trật tự hiến pháp. Thẩm phán cho rằng có cơ sở để xem xét khả năng đảng này vi phạm nguyên tắc bảo đảm phẩm giá con người.

Một trong những điểm trọng tâm là cáo buộc AfD muốn hạ thấp địa vị pháp lý của công dân Đức theo Hồi giáo. Nhận định này dựa trên một báo cáo chuyên môn của BfV. Tuy nhiên, theo quan điểm của tòa, các tài liệu hiện có chưa đủ để khẳng định toàn đảng theo đuổi đường lối cực hữu một cách chắc chắn và có hệ thống. Trong cương lĩnh cũng như các tuyên bố chính thức, chưa tìm thấy yêu cầu rõ ràng về việc phân biệt đối xử pháp lý nói chung đối với công dân có nguồn gốc di cư.

Quyết định này cũng khiến khả năng khởi động một thủ tục cấm đảng AfD trước Tòa án Hiến pháp Liên bang trở nên xa vời hơn. Để tiến hành thủ tục cấm đảng, cần có đề xuất từ Quốc hội Liên bang, Thượng viện hoặc Chính phủ Liên bang, nhưng hiện chưa có đa số chính trị ủng hộ bước đi này. Bộ trưởng Nội vụ Liên bang Alexander Dobrindt cho rằng phán quyết cho thấy việc phân loại một đảng phái đã là thách thức lớn, và thủ tục cấm đảng còn đặt ra rào cản pháp lý cao hơn nhiều.

Về phía AfD, hai đồng chủ tịch Tino Chrupalla và Alice Weidel ca ngợi quyết định của tòa là chiến thắng của nhà nước pháp quyền và dân chủ, đồng thời cho rằng những cáo buộc “cực hữu đã được xác nhận” đã bị bác bỏ. Tuy nhiên, đây mới chỉ là phán quyết trong thủ tục khẩn cấp; vụ kiện chính vẫn đang được xét xử.

Trên thực tế, AfD từng nhiều lần thất bại trước tòa trong các vụ kiện liên quan đến đánh giá của cơ quan bảo vệ hiến pháp. Năm 2021, một quyết định tạm thời có lợi cho đảng này sau đó đã bị đảo ngược. Các cấp tòa cao hơn cũng từng xác nhận tính hợp pháp của việc xếp AfD vào diện “trường hợp nghi ngờ cực hữu”.

Hiện tại, AfD đã bị phân loại là “cực hữu đã được xác nhận” tại năm trong số 16 bang của Đức, gồm Thüringen, Sachsen, Sachsen-Anhalt, Brandenburg và Niedersachsen. Đảng này cũng đang khởi kiện các quyết định trên.

Kết cục cuối cùng sẽ phụ thuộc vào phán quyết trong vụ kiện chính tại Köln. Nếu BfV được phép duy trì việc xếp AfD vào diện “cực hữu đã được xác nhận”, hệ quả chính trị và pháp lý sẽ ở một mức độ hoàn toàn mới.

theo DW