Hiệu quả kinh doanh Vinaconex dưới thời cựu chủ tịch Nguyễn Hữu Tới

Việt Nam – Năm 2025, Tổng công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, mã VCG) ghi nhận lợi nhuận sau thuế hợp nhất hơn 4.100 tỷ đồng, mức cao nhất trong nhiều năm, nhưng phần lớn đến từ hoạt động tài chính thay vì lõi xây lắp, bất động sản. Trong bối cảnh đó, ông Nguyễn Hữu Tới – người từng nhiều năm giữ các vị trí điều hành chủ chốt, sau đó đảm nhiệm ghế Chủ tịch Hội đồng quản trị từ tháng 7/2024 đến tháng 2/2026 – vừa bị bắt để điều tra về sai phạm trong đấu thầu.​

Ngày 7/3, Vinaconex thông báo đã nhận được văn bản của Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) về việc bắt tạm giam ông Nguyễn Hữu Tới, Phó Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT, cùng ông Dương Văn Mậu, Phó Tổng giám đốc, để điều tra hành vi vi phạm quy định đấu thầu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Trước đó, ngày 13/2/2026, Vinaconex miễn nhiệm chức danh Chủ tịch HĐQT với ông Tới và giao vị trí này cho ông Trần Đình Tuấn. Hồ sơ quản trị công ty cho thấy ông Tới gắn bó với Vinaconex từ nhiều năm, được bầu vào HĐQT từ đầu 2019 và là một trong những cổ đông sáng lập của doanh nghiệp.​

Tên tuổi ông Nguyễn Hữu Tới gắn với loạt dự án hạ tầng lớn, trong đó có gói thầu xây lắp quan trọng tại sân bay Long Thành. Trong hồ sơ đấu thầu, Vinaconex là một trong các thành viên Liên danh VIETUR – nhà thầu trúng gói 5.10 thi công và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách trị giá 35.000 tỷ đồng, gói thầu lớn nhất dự án do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư. Liên danh VIETUR gồm 10 doanh nghiệp do IC ISTAS (Thổ Nhĩ Kỳ) đứng đầu, phía Việt Nam có Ricons, Newtecons, SOL E&C, Vinaconex, CC1, Hancorp, Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, Phục Hưng Holdings và ATAD.​

ACV công bố liên danh VIETUR trúng thầu gói 5.10 vào ngày 24/8/2023, thời điểm ông Tới là thành viên HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc Vinaconex. Cuộc đấu thầu này có ba liên danh tham gia gồm Hoa Lư, Vietur và CHEC-BCEG-Vietnam Contractors. Sau khi kết quả được công bố, liên danh Hoa Lư liên tục gửi kiến nghị, cho rằng thành viên đứng đầu Vietur vi phạm quy định về đấu thầu và không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, song ACV khẳng định quá trình đánh giá hồ sơ tuân thủ pháp luật, được thực hiện công tâm, trung thực.​

Song song đó, ACV hiện cũng là tâm điểm điều tra khi ngày 5/3, Chủ tịch HĐQT Vũ Thế Phiệt cùng Phó Tổng giám đốc, thành viên HĐQT Nguyễn Tiến Việt bị bắt để điều tra về hành vi vi phạm quy định đấu thầu, bị cáo buộc nhận tiền để tạo điều kiện cho nhà thầu trúng thầu. Những diễn biến này khiến các gói thầu lớn tại sân bay Long Thành, trong đó có 5.10, tiếp tục chịu áp lực giám sát và yêu cầu làm rõ của dư luận.​​

Điểm nhấn của năm 2025 nằm ở doanh thu tài chính đột biến 3.584 tỷ đồng, gấp hơn 10 lần năm 2024, trong đó 3.075 tỷ đồng đến từ lãi chuyển nhượng công ty con và công ty liên kết. Khoản thu này chủ yếu phát sinh sau khi Vinaconex hoàn tất thoái toàn bộ 51% cổ phần tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex (VCR), chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina quy mô hơn 172 ha. Nhờ nguồn thu tài chính lớn, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cả năm đạt khoảng 4.537 tỷ đồng, gấp hơn ba lần năm trước, kéo lợi nhuận sau thuế hợp nhất lên 4.129 tỷ đồng, trong đó phần thuộc cổ đông công ty mẹ 3.932 tỷ đồng. Đây là mức lãi kỷ lục của Vinaconex trong nhiều năm.​

Về nguồn vốn, nợ phải trả cuối năm 2025 của Vinaconex ở mức gần 18.954 tỷ đồng. Nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng lớn với 15.911 tỷ đồng, tăng hơn 23% so với đầu năm, chủ yếu do tăng khoản phải trả người bán và vay ngắn hạn. Ngược lại, nợ dài hạn giảm mạnh xuống còn 3.043 tỷ đồng, thấp hơn khoảng 44%, phản ánh xu hướng giảm dư nợ vay dài hạn ngân hàng.​