Gánh nặng an sinh xã hội Đức có thể tăng mạnh trong những thập niên tới

CHLB Đức – Các khoản đóng góp cho hệ thống an sinh xã hội tại Đức được dự báo sẽ tăng mạnh hơn đáng kể so với những ước tính trước đây, trong bối cảnh dân số trong độ tuổi lao động suy giảm nhanh chóng. Những tính toán mới cho thấy nếu không có cải cách căn bản, áp lực tài chính đối với người lao động và nền kinh tế sẽ ngày càng nghiêm trọng.

Theo các phân tích kinh tế mới, số lượng người trong độ tuổi lao động tại Đức có thể giảm tới khoảng 10 triệu người trong vài thập niên tới. Điều này đồng nghĩa với việc số người đóng góp vào các quỹ hưu trí, bảo hiểm y tế và bảo hiểm chăm sóc dài hạn sẽ giảm mạnh, trong khi số người hưởng thụ từ các hệ thống này lại không ngừng gia tăng do già hóa dân số.

Trong kịch bản hiện nay, tổng mức đóng góp cho các loại bảo hiểm xã hội có thể tăng lên hơn một nửa thu nhập tiền lương vào năm 2050. Riêng tỷ lệ đóng cho quỹ hưu trí được dự báo sẽ tăng đáng kể so với mức hiện tại. Nếu xu hướng nhân khẩu học tiếp tục diễn biến xấu, áp lực này không những không giảm mà còn kéo dài sang các thập niên sau đó, với mức đóng góp có thể tiếp tục leo thang.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng này là sự thay đổi sâu sắc trong cấu trúc dân số. Tỷ lệ sinh duy trì ở mức thấp trong thời gian dài, trong khi tuổi thọ trung bình ngày càng tăng. Mặc dù nhập cư có thể phần nào bù đắp sự thiếu hụt lao động, các kịch bản trung bình cho thấy mức nhập cư ròng trong tương lai khó có thể đảo ngược hoàn toàn xu hướng suy giảm lực lượng lao động.

Các dự báo này được xây dựng dựa trên khung pháp lý hiện hành, tức là giả định rằng các quy định về tuổi nghỉ hưu, mức hưởng và cơ chế tài trợ cho hệ thống an sinh xã hội không thay đổi. Điều đó có nghĩa là những cải cách chính sách gần đây, cũng như các biện pháp điều chỉnh có thể được đưa ra trong tương lai, chưa được tính đến trong các con số hiện tại.

Các chuyên gia cảnh báo rằng mức đóng góp xã hội quá cao sẽ gây tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và động lực làm việc của người lao động. Nếu không có những cải cách mang tính cấu trúc, hệ thống an sinh xã hội của Đức sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn, buộc các nhà hoạch định chính sách phải sớm đưa ra các quyết định khó khăn để tránh những hệ quả lâu dài cho nền kinh tế và xã hội.