Biến chủng virus Mpox mới: Những điều cần biết

Sự xuất hiện của một biến chủng mới của virus đậu mùa khỉ (mpox) đang đặt các cơ quan y tế toàn cầu vào tình trạng cảnh giác cao độ. Dưới đây là những thông tin cốt lõi về mức độ nguy hiểm, cách lây truyền và khả năng phòng vệ của các loại vắc-xin hiện hành.

Các chuyên gia dịch tễ học đã xác nhận sự lây lan của một dòng virus mpox đột biến mới, được cho là có khả năng lây nhiễm cao hơn các biến thể trước đây. Trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang xem xét các biện pháp ứng phó mới, việc hiểu rõ về biến chủng này là vô cùng cần thiết.

Biến chủng này có gì khác biệt?

Biến chủng mới – được phát hiện lần đầu tại các ổ dịch ở Trung Phi và hiện đã ghi nhận các ca nhiễm rải rác tại châu Âu – cho thấy sự thay đổi trong cơ chế lây truyền.

Khác với các đợt bùng phát trước đây (thường lây lan chủ yếu qua quan hệ tình dục), biến thể mới này dường như lây lan dễ dàng hơn qua tiếp xúc gần thông thường, bao gồm tiếp xúc da kề da trong hộ gia đình hoặc qua các giọt bắn đường hô hấp khi tiếp xúc trực diện trong thời gian dài. Điều này làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng, đặc biệt là tại các trường học và cơ sở chăm sóc sức khỏe.

Các triệu chứng cần lưu ý

Mặc dù các triệu chứng cơ bản vẫn tương đồng với các chủng mpox cũ, các bác sĩ đã ghi nhận một số điểm khác biệt ở bệnh nhân nhiễm biến chủng mới:

Phát ban lan rộng: Các vết thương tổn da (mụn nước, vết loét) có thể xuất hiện trên toàn cơ thể thay vì tập trung ở vùng sinh dục hay miệng.
Triệu chứng giống cúm nặng hơn: Sốt cao, đau đầu dữ dội, sưng hạch bạch huyết và đau nhức cơ bắp thường xuất hiện rõ rệt trước khi phát ban.
Diễn biến nhanh: Thời gian ủ bệnh có thể ngắn hơn, khiến virus lây lan nhanh hơn trước khi người bệnh kịp nhận biết và cách ly.

Vắc-xin hiện tại có hiệu quả không?

Đây là câu hỏi được quan tâm hàng đầu. Theo các dữ liệu sơ bộ từ các cơ quan y tế Đức và EU:

Hiệu quả bảo vệ: Các loại vắc-xin mpox hiện hành (như Imvanex/Jynneos) vẫn cung cấp mức độ bảo vệ đáng kể chống lại biến chủng mới, đặc biệt là trong việc ngăn ngừa bệnh chuyển nặng và tử vong.
Khuyến nghị tiêm chủng: Các nhóm có nguy cơ cao (nhân viên y tế, người có nhiều bạn tình, người tiếp xúc gần với ca bệnh) được khuyến cáo nên tiêm nhắc lại nếu liều cuối cùng đã tiêm quá lâu.

Làm thế nào để phòng tránh?

Trong bối cảnh chưa có lệnh hạn chế đi lại, các chuyên gia khuyến nghị người dân thực hiện các biện pháp phòng ngừa cá nhân:

Tránh tiếp xúc: Hạn chế tiếp xúc gần với những người có biểu hiện phát ban hoặc sốt không rõ nguyên nhân.
Vệ sinh: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
Cảnh giác khi du lịch: Nếu đến các khu vực đang có dịch (đặc biệt là một số vùng tại Châu Phi), cần tránh tiếp xúc với động vật hoang dã và thịt động vật chưa nấu chín.

Giới chức y tế khẳng định rằng mặc dù tình hình đáng lo ngại, nhưng với kinh nghiệm từ đợt bùng phát năm 2022 và 2024, hệ thống y tế hiện nay đã được trang bị tốt hơn để giám sát và kiểm soát sự lây lan của virus.

Theo DW

Vũ Long