Bi kịch ở Wilfersdorf: người phu nữ Đức bị sát hại

Áo – Ngôi làng Wilfersdorf ở bang Hạ Áo vốn yên ắng với khoảng 2.000 dân vừa bị xé toạc bởi một vụ án mạng gây rúng động dư luận: một người đàn ông Áo 47 tuổi thú nhận đã siết cổ bạn gái người Đức 36 tuổi, giấu thi thể trong hầm đất suốt nhiều ngày trước khi tự gọi điện báo cho người quen về tội ác của mình.​

Ngôi nhà nhỏ màu vàng ở rìa làng, nơi cặp đôi mới chuyển đến từ mùa hè năm ngoái, giờ đã bị niêm phong, trở thành hiện trường của một thảm kịch gia đình mà chính quyền địa phương mô tả là “vụ sát hại phụ nữ gần đây khiến cả cộng đồng bị sốc”.​

Vụ giết bạn đời sau cuộc cãi vã

Theo thông tin từ cảnh sát, người đàn ông khai rằng vụ án mạng xảy ra sau một cuộc cãi vã dẫn đến việc hắn siết cổ bạn gái đến chết, tám ngày trước khi sự việc bị phát hiện. Sau đó, hắn kéo thi thể nạn nhân xuống một hầm chứa trên khu đất – loại hầm thường dùng để bảo quản thực phẩm – nhằm che giấu tội ác càng lâu càng tốt.​

Chỉ đến khi hắn gọi điện cho một người quen và thú nhận đã giết bạn gái, sự thật mới dần lộ diện: người quen này đã đến trình báo tại đồn cảnh sát Mistelbach, lực lượng chức năng lập tức đến kiểm tra căn nhà và được nghi phạm “hợp tác ngay lập tức”, dẫn thẳng tới thi thể nạn nhân. Nạn nhân được xác định là một phụ nữ mang quốc tịch Đức, thi thể đang chờ giám định pháp y để làm rõ cơ chế tử vong và thời điểm chính xác xảy ra án mạng.​

Chân dung hung thủ và “quả bom nổ chậm” trong gia đình

Giới chức cho biết người đàn ông 47 tuổi này từng có tiền án, tiền sự liên quan đến bạo lực gia đình, một chi tiết khiến dư luận đặt câu hỏi vì sao nguy cơ từ người này không được nhận diện sớm hơn để bảo vệ nạn nhân. Việc một người có lịch sử hành hung vẫn tiếp tục sống cùng bạn đời trong môi trường khép kín của một ngôi làng nhỏ cho thấy khoảng trống trong cơ chế giám sát và hỗ trợ các nạn nhân tiềm tàng.​

Trong nhiều vụ bạo lực bạn tình, hàng xóm và người thân chỉ nhận ra mức độ nguy hiểm khi bi kịch đã xảy ra, bởi các mâu thuẫn thường bị che giấu sau cánh cửa đóng kín và trong bầu không khí “chuyện gia đình, đừng can thiệp”. Những tiền lệ bạo lực, nếu không được xử lý kèm các biện pháp bảo vệ người bị hại, có thể trở thành “quả bom nổ chậm” trong mọi mối quan hệ.​

Ngôi làng nhỏ trước cú sốc lớn

Đối với Wilfersdorf, nơi người dân vốn quen với sự yên bình, việc một cư dân bị bạn đời sát hại ngay trong căn nhà mới chuyển đến vài tháng là cú sốc khó chấp nhận. Trang web chính thức của thành phố đã phải lên tiếng: “Chúng tôi bị sốc trước vụ giết người phụ nữ gần đây ở Wilfersdorf, trong đó một cư dân địa phương đã mất mạng dưới tay người bạn đời của mình”, đồng thời khẳng định lên án mọi hình thức bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, cũng như bạo lực trong quan hệ vợ chồng.​

Những tuyên bố mạnh mẽ này phản ánh nỗ lực trấn an cộng đồng, song đồng thời cũng cho thấy các chính quyền địa phương buộc phải đối diện với câu hỏi: chỉ lên án bằng lời có đủ hay không, khi bạo lực giới và bạo lực bạn tình ngày càng để lại những cái chết cụ thể, gần gũi, ngay giữa làng xóm của họ.​

Liên tiếp các vụ phụ nữ thiệt mạng

Bi kịch ở Wilfersdorf không phải là trường hợp đơn lẻ. Theo truyền thông Áo, chỉ vài ngày trước, một sĩ quan cảnh sát 30 tuổi đã thú nhận liên quan đến cái chết của Johanna G., một huấn luyện viên thể hình 34 tuổi đang mang thai, mất tích từ thứ Sáu và được tìm thấy tử vong. Người này khai rằng Johanna bị ngạt thở trong lúc quan hệ tình dục “đồng thuận” có siết cổ, và vụ việc hiện vẫn đang được điều tra.​

Liên tiếp hai phụ nữ trẻ thiệt mạng trong bối cảnh liên quan đến bạo lực thể chất và kiểm soát cơ thể cho thấy rủi ro mà phụ nữ phải đối mặt không chỉ đến từ những kẻ lạ mặt ngoài đường, mà ngay trong không gian thân mật nhất – quan hệ bạn đời hoặc tình ái. Khi hung thủ có thể là người chia sẻ giường ngủ, những cảnh báo an toàn truyền thống về “chốn nguy hiểm” trở nên không còn phù hợp.​

Bạo lực giới – vấn đề cấu trúc, không chỉ là bi kịch cá nhân

Từ hai vụ việc gần kề, giới quan sát tại châu Âu tiếp tục nhấn mạnh rằng bạo lực đối với phụ nữ là một vấn đề mang tính cấu trúc, liên quan đến quan niệm quyền lực, kiểm soát và giới hạn của pháp luật trong phạm vi đời sống riêng tư. Nhiều nước đã có chiến dịch “Nói không với bạo lực với phụ nữ”, đường dây nóng hỗ trợ, nhà tạm lánh, nhưng những con số nạn nhân tử vong vẫn cho thấy khoảng cách giữa chính sách trên giấy và khả năng bảo vệ cụ thể.​

Ở cả đô thị lẫn nông thôn, phụ nữ đang ở trong mối quan hệ có yếu tố kiểm soát, đe dọa, hay lịch sử bạo lực thường khó thoát ra vì phụ thuộc kinh tế, sợ bị kỳ thị hoặc thiếu nơi trú ẩn an toàn. Nếu không có mạng lưới hỗ trợ thực chất, lời kêu gọi “hãy lên tiếng” dễ trở thành gánh nặng, khi người lên tiếng không biết mình sẽ được bảo vệ ra sao sau đó.

Những câu hỏi đặt ra cho hệ thống pháp luật và xã hội

Vụ án ở Wilfersdorf đặt ra ít nhất ba câu hỏi lớn. Thứ nhất, với những người có tiền án bạo lực gia đình, hệ thống pháp luật có các biện pháp giám sát hoặc can thiệp đủ mạnh hay không khi họ bước vào mối quan hệ mới. Thứ hai, cơ chế cảnh báo sớm cho hàng xóm, bạn bè, lực lượng xã hội ở cấp cơ sở đã hoạt động thế nào, khi một người phụ nữ sống trong môi trường rủi ro nhưng dường như không được bảo vệ kịp thời.​

Thứ ba, trong bối cảnh truyền thông liên tục đưa tin về các vụ phụ nữ bị sát hại, xã hội sẽ chọn cách tiếp nhận ra sao: chỉ coi đó là “tin sốc” hay xem là lời nhắc nhở phải thay đổi cách nhìn về bạo lực giới và trách nhiệm chung? Việc một thành phố nhỏ như Wilfersdorf buộc phải ra tuyên bố công khai có thể là bước khởi đầu để các cộng đồng khác nhìn lại chính mình, đặt câu hỏi liệu họ đã làm đủ để những căn nhà “nhỏ màu vàng” không trở thành nơi kết thúc bi kịch của những người phụ nữ đáng lẽ phải được sống an toàn.​