Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2: xóa tên một trưởng bộ môn khỏi bia vinh danh tiến sĩ

Hà Nội – Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã đình chỉ giảng dạy và xóa tên một trưởng bộ môn khỏi bia vinh danh tiến sĩ trong khuôn viên trường sau khi người này bị phát hiện sử dụng bằng tiến sĩ giả. Quyết định này không chỉ dừng ở mức xử lý kỷ luật nội bộ, mà còn được xem như một thông điệp cứng rắn về yêu cầu liêm chính trong môi trường khoa học và giáo dục đại học.​

Theo thông tin từ nhà trường, giảng viên bị xử lý giữ cương vị Trưởng bộ môn khoa Tiếng Anh và đã thừa nhận sử dụng văn bằng tiến sĩ không hợp pháp trong quá trình công tác. Ngay sau khi phát hiện dấu hiệu sai phạm, trường đã tạm đình chỉ công tác giảng dạy, tiến hành các bước xác minh và đi đến quyết định xóa tên người này khỏi bia tiến sĩ trong vườn cây vinh danh của trường. Đây là khu vực được xây dựng nhằm ghi nhận, tưởng thưởng những cá nhân có đóng góp chuyên môn, học thuật cho nhà trường và cho ngành sư phạm.​

Động thái xử lý nhanh và dứt khoát thể hiện nỗ lực bảo vệ uy tín của một cơ sở đào tạo giáo viên, nơi mỗi chức danh, mỗi học vị đều gắn với trách nhiệm nêu gương. Trong môi trường đại học, bằng cấp không chỉ là minh chứng chuyên môn mà còn là cam kết về sự trung thực, về quá trình học tập và nghiên cứu nghiêm túc. Khi một giảng viên, đặc biệt là người đứng đầu một bộ môn, sử dụng bằng tiến sĩ giả, đó không đơn thuần là vi phạm quy định hành chính, mà là sự đổ vỡ niềm tin từ phía đồng nghiệp, sinh viên và toàn xã hội.​

Ở bậc đại học, nơi được xem là “bộ lọc” trí thức cho tương lai, mọi hành vi gian dối liên quan đến văn bằng học thuật đều gây hậu quả vượt ra ngoài phạm vi cá nhân. Một tấm bằng giả có thể giúp một người bước chân vào giảng đường, nhưng đồng thời cũng kéo theo nguy cơ làm sai lệch chuẩn mực đánh giá năng lực, dẫn đến việc bố trí, bổ nhiệm, phân công công việc không còn dựa trên nền tảng thực chất. Khi đó, thiệt hại không chỉ là những dòng chữ phải bị đục bỏ trên bia đá vinh danh, mà là những lỗ hổng trong chất lượng đào tạo, trong niềm tin đối với đội ngũ nhà giáo.​

Với vai trò là người thầy, trách nhiệm nêu gương càng trở nên quan trọng. Người giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn là người trực tiếp định hình thái độ học tập, cách ứng xử với tri thức, với sự thật khoa học của sinh viên. Một giảng viên sử dụng bằng cấp không hợp pháp khó có thể thuyết phục người học về giá trị của nỗ lực, của nghiên cứu nghiêm túc hay về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Ở góc độ này, sự gian dối trong học thuật không chỉ ảnh hưởng đến hồ sơ cá nhân, mà còn âm thầm gieo vào lớp trẻ một thông điệp lệch lạc rằng có thể dùng lối tắt để bước qua những tiêu chuẩn vốn cần rất nhiều công sức để đạt được.​

Bằng giả, trong mọi bối cảnh, đều là biểu hiện của việc phủ nhận giá trị thật của tri thức. Nó tước đi cơ hội của những người đã nỗ lực đi đúng đường, tôn trọng quy trình đào tạo và nghiên cứu, đồng thời tạo ra sự cạnh tranh không công bằng ngay trong chính môi trường vốn phải đề cao công bằng và minh bạch. Trong giáo dục đại học, tác hại của bằng giả càng lớn khi nó có thể tác động trực tiếp đến chất lượng giảng dạy, đến nội dung được truyền đạt cho sinh viên, cũng như đến các quyết định chuyên môn có ảnh hưởng lâu dài.​

Quyết định xóa tên trên bia đá và đình chỉ công tác, vì thế, không chỉ là hành vi mang tính trừng phạt mà còn có ý nghĩa như một lời khẳng định những giá trị không thể thỏa hiệp. Một tấm bia có thể được đục sửa, một dòng tên có thể bị xóa đi, nhưng dấu ấn của câu chuyện gian dối ấy sẽ còn như một lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ liêm chính học thuật của cả hệ thống. Trong bối cảnh xã hội ngày càng quan tâm đến chất lượng giáo dục và chuẩn mực bằng cấp, mỗi vụ việc bị phát hiện và xử lý nghiêm minh cũng là cơ hội để các cơ sở đào tạo rà soát lại quy trình, siết chặt khâu kiểm định văn bằng, hồ sơ nhân sự.​

Nhìn rộng hơn, câu chuyện một tiến sĩ giả bị đục tên khỏi bia vinh danh đặt ra yêu cầu phải xây dựng một “hệ miễn dịch” mạnh mẽ hơn cho môi trường học thuật. Đó là hệ thống quy định rõ ràng, là cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm dựa trên minh chứng xác thực về quá trình đào tạo, nghiên cứu; là những hội đồng chuyên môn đủ độc lập và bản lĩnh để từ chối các hồ sơ không minh bạch. Song song với đó là văn hóa nói không với thành tích bề nổi, nói không với tâm lý chạy theo danh xưng, học vị chỉ để tô điểm hồ sơ cá nhân.​

Niềm tin vào giáo dục không đến từ những khẩu hiệu hay những phần thưởng hình thức, mà bắt đầu từ sự trong sạch của mỗi bản lý lịch khoa học, từ sự trung thực trong từng công trình, từng giờ giảng. Khi một trường đại học quyết định công khai xử lý, chấp nhận “vết đục” trên bia đá để bảo vệ phần còn lại được trong lành hơn, đó là một lựa chọn khó nhưng cần thiết. Bởi rồi sẽ có thêm những lớp sinh viên mới bước qua khu vườn tiến sĩ ấy, nhìn những tấm bia đá với con mắt đòi hỏi khắt khe hơn về giá trị thật đằng sau mỗi dòng khắc.​

Và có lẽ, điều quan trọng nhất còn lại sau câu chuyện này không phải là một cái tên bị xóa, mà là lời nhắc rằng mọi danh vị, đặc biệt là trong giáo dục và khoa học, chỉ có ý nghĩa khi được xây dựng trên nền tảng lao động trí tuệ trung thực, bền bỉ. Những gì giả dối, sớm muộn cũng sẽ lộ diện, còn trách nhiệm giữ gìn sự liêm chính thì thuộc về tất cả những ai đang đứng trong hàng ngũ nhà giáo và những người làm công tác quản lý giáo dục.​