Trách nhiệm pháp lý trong vụ đô vật tử vong ở hội làng Hà Nội​

Hà Nội – Vụ việc đô vật Nguyễn Văn T (44 tuổi) tử vong do gãy cổ khi thi đấu tại hội vật cổ truyền thôn Thái Lai, xã Kim Anh, Hà Nội đang gây nhiều tranh luận trong dư luận về trách nhiệm pháp lý của đô vật còn lại lẫn ban tổ chức giải đấu. Nhiều ý kiến đặt câu hỏi liệu hành vi ra đòn trong một môn thể thao đối kháng có thể trở thành căn cứ xử lý hình sự hay không.​

Trao đổi về vụ việc, luật sư Nguyễn Tuấn Anh (Công ty Luật Minh Nghiêm, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng vật cổ truyền là môn thể thao đối kháng có va chạm mạnh, luôn tiềm ẩn nguy cơ chấn thương, thậm chí rủi ro về tính mạng. Trong thi đấu, các đô vật sử dụng sức mạnh và kỹ thuật để vật ngã đối phương, nên việc xảy ra chấn thương là khó tránh khỏi. Về nguyên tắc, khi bước lên sới vật, các đô vật được hiểu là đã tự nguyện chấp nhận những rủi ro thông thường của bộ môn, trong khuôn khổ luật chơi và quy tắc an toàn.​

Theo luật sư, yếu tố quan trọng là các bên phải tuân thủ đúng kỹ thuật được phép, dưới sự giám sát của trọng tài và trước sự chứng kiến của khán giả. Trọng tài có trách nhiệm phát hiện, nhắc nhở, cảnh cáo hoặc dừng trận đấu khi nhận thấy dấu hiệu nguy hiểm vượt quá giới hạn. Ban tổ chức cũng có nghĩa vụ xây dựng, phổ biến quy chế, bố trí lực lượng y tế, và bảo đảm mặt bằng, trang thiết bị thi đấu đáp ứng yêu cầu an toàn tối thiểu.​

Đối với vụ việc tại xã Kim Anh, luật sư cho rằng trước hết cần làm rõ động tác dẫn đến việc gãy cổ nạn nhân có thuộc nhóm kỹ thuật được phép trong vật cổ truyền hay không. Cơ quan chức năng phải xác định có hay không việc sử dụng đòn thế bị cấm, mang tính nguy hiểm quá mức, hoặc đã bị trọng tài cảnh báo nhưng vẫn cố tình thực hiện. Nếu toàn bộ diễn biến nằm trong khuôn khổ kỹ thuật cho phép, không vượt quá giới hạn an toàn thông thường, đây nhiều khả năng sẽ được xem là rủi ro khách quan trong hoạt động thể thao đối kháng.​

Một yếu tố then chốt khác là mối quan hệ, tâm lý giữa các đô vật trước và trong khi thi đấu. Cơ quan điều tra cần xem xét liệu giữa hai bên có tồn tại hiềm khích từ trước, mâu thuẫn cá nhân, hay động cơ nào đó ngoài phạm vi thi đấu thể thao hay không. Nếu phát hiện đô vật ra đòn có mục đích cố ý gây thương tích nặng hoặc tước đoạt tính mạng đối phương, hành vi này có thể vượt khỏi giới hạn của một hoạt động thể thao bình thường.​

Trong trường hợp chứng minh được yếu tố cố ý, người thực hiện đòn đánh có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về tội Cố ý gây thương tích theo Điều 134 hoặc tội Giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015. Việc phân định giữa hai tội danh này phụ thuộc vào mức độ nguy hiểm của hành vi, diễn biến tâm lý chủ quan, và hậu quả thực tế đối với nạn nhân. Cơ quan tố tụng sẽ căn cứ vào lời khai nhân chứng, băng ghi hình, ý thức chủ quan của người ra đòn và các tài liệu chuyên môn về kỹ thuật vật.​

Không chỉ dừng ở yếu tố cố ý, luật sư cho rằng cũng cần đánh giá khả năng xảy ra lỗi vô ý. Ngay cả khi không có động cơ xấu, đô vật vẫn có nghĩa vụ tuân thủ chuẩn mực an toàn, không được thi triển những đòn thế cẩu thả, sai kỹ thuật hoặc bỏ qua các dấu hiệu nguy hiểm về sức khỏe của đối phương. Nếu người thi đấu thực hiện một cú quật sai chuẩn, trong bối cảnh lẽ ra phải nhận biết nguy cơ gây tổn hại nghiêm trọng nhưng vẫn chủ quan, dẫn đến nạn nhân tử vong, hành vi đó có thể bị xem xét theo tội vô ý làm chết người theo Điều 128 Bộ luật Hình sự.​

Mức độ trách nhiệm của đô vật sẽ phụ thuộc rất lớn vào kết luận giám định chuyên môn về kỹ thuật vật, kết luận pháp y và toàn bộ kết quả điều tra khách quan. Cơ quan chức năng sẽ phải cân nhắc giữa ranh giới mong manh của rủi ro nghề nghiệp trong thể thao với hành vi vượt quá giới hạn cho phép về mặt pháp lý. Luật sư nhấn mạnh, không thể vội vàng hình sự hóa mọi tai nạn xảy ra trên sới vật nếu hành vi nằm trong khuôn khổ luật chơi, nhưng cũng không thể bỏ qua các trường hợp cố ý hoặc quá cẩu thả.​

​